Nikiszowiec – osiedle w Katowicach

       Przeglądając portale internetowe przypadkowo trafiłam na wersję śląską wiersza Juliana Tuwina „Pan Hilary”:

Loto, rycy upa Hile.
– Kule ! Kaj som moje bryle ! …

Jeśli się uśmiechnąłeś i masz ochotę przeczytać cały wiersz, to jest na końcu postu.

Zapraszam na spacer po katowickim osiedlu – Nikiszowiec.

     Zaczęło się na początku XX w. kiedy rozpoczęto eksploatację nowych pokładów węgla kamiennego na polu „Reserve”. Powstała wtedy kopalnia „Giesche” i osiedle Giszowiec ale w krótkim czasie zabrakło mieszkań dla pracowników. Postanowiono wybudować drugie osiedle w pobliżu szybu „Nickisch” jednego z czternastu szybów kopalni „Giesche”.

Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach

  Makieta osiedla umieszczona na wózku kopalnianym.

 

 

 

Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Katowice – Nikiszowiec – makieta osiedla

Fragment cytatu z tabliczki umieszczonej na planie Nikiszowca.

Osiedle robotnicze, perła architektury budownictwa społecznego wybudowane na początku XX wieku według projektu Georga i Emila Zillnannów na zlecenie spółki Georg von Giesches Erben.

Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach

Główny plac osiedla przy którym znajduje się kościół św. Anny, poczta, sklepy.

Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Katowice – Nikiszowiec – plac centralny
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach – kościół św. Anny
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Katowice – Nikiszowiec – kościół św. Anny na Nikiszowcu
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Budynek poczty na Nikiszowcu w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach – podcienia przy placu głównym

Jak na ówczesne czasy osiedle było bardzo nowoczesne. Wybudowano trzykondygnacyjne bloki tworząc dziedzińce na których były komórki, chlewiki, piece do wypieku chleba. Do wszystkich budynków doprowadzono prąd oraz sieć wodno-kanalizacyjną. Powstały także sklepy, kościół, szkoły, pralnia, szpital, oczyszczalnia ścieków. Nikiszowiec jest w całości wpisany do Rejestru Zabytków.

Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach – brama wjazdowa na dziedziniec wewnętrzny
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach – dziedziniec wewnętrzny
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach

 

Zwracają uwagę malowane na czerwono otwory okienne.

 

 

 

 

 

Detale architektoniczne

Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach – detal architektoniczny
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach – detal architektoniczny
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach – detal architektoniczny
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach
Nikiszowiec, osiedle w Katowicach – detal architektoniczny

Wiersz „Pan Hilary” po śląsku. Czy poprawne tłumaczenie to poproszę o wypowiedź znawców.

Loto, rycy upa Hile.
– Kule ! Kaj som moje bryle !
Sznupie w szranku, w jupce sznupie.
– Kaj te moje bryle gupie !
Prawy, lewy szczewik zbadoł.
– Jo za chwila byda padoł.
Wszystko w szpindzie poprzewracoł,
Maco szaket, gacie maco.
– Hryja ! – Rycy. Hryja istno, któś mi
moje bryle świsnoł !
Pod szezlongiem, na szezlongu.
Sznupie wszyndzie, dycho, fuczy.
Kachlok, komin – wszyndzie szpyro.
Wariacyjo go zebiero;
W klopie, w sznicie, prykol przeciep,
aż go herklekotyzm gniecie.
Chnet podłoga bydzie zrywać,
policyjo bydzie wzywać.
Wartko bliknoł w srogie żadło.
– Mie coś chyba w ślepia wpadło ?
– Znodżech bryle ! Tukej som !
Jaki jo tu bajzel mom !
Toż tyn mamlas czasu tyle
Na kicholu nosił bryle !

 

Podziel się z innymiShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterEmail this to someone

3 komentarze

  1. Niestety tylko raz tam byłem i to w ramach pracy. Zupełnie niesamowite miejsce. Aż się prosi, żeby zrobić tam :żywe muzeum”. Polecam wszystkim miłośnikom nieodległej historii i architektury fotografie Nikiszowca

    1. Nikiszowiec jest chyba popularnym miejscem na plenery ślubne. Podczas mojego pobytu dwie pary miały sesje. Ale żeby w cementowni w Grodźcu też? tam to chyba niebezpiecznie wchodzić. Choć zdjęcia ciekawe.

Leave a Reply

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *