Inowłódz i Spała to dwie niewielkie miejscowości położone w malowniczej dolinie Pilicy, oddalone od siebie o zaledwie 6 km. Warto je odwiedzić, by poczuć ducha dawnych wieków – od zabytków romańskich po wypoczynkowy klimat przedwojennej elity.

Inowłódz i Spała są częścią wycieczki w okolice Tomaszowa Mazowieckiego.

Spis treści:

Inowłódz

Inowłódz ma dwa interesujące zabytki: ruiny zamku i romański kościół. Jako ciekawostkę wspomnę, że zazwyczaj zamki budowano na wzgórzach, a kościoły w dolinach. W Inowłodzu jest odwrotnie.

Ruiny zamku

Zamek, a właściwie jego zabezpieczone ruiny, robią spore wrażenie. Prowadzi do niego długi drewniany most. Warownię wzniesiono za czasów Kazimierza Wielkiego.

Zniszczony podczas potopu szwedzkiego, pozostawał w ruinie aż do czasu obecnej rekonstrukcji. Dziś to nie tylko atrakcja turystyczna, ale i tętniące życiem centrum kultury, miejsce wystaw oraz biblioteka.

Z zamkowej wieży widać nasz kolejny cel – kościół św. Idziego.

Kościół św. Idziego

Kościół św. Idziego to jeden z najcenniejszych zabytków w Polsce, pochodzący z przełomu XI i XII wieku. Ten surowy, kamienny obiekt pełnił kiedyś funkcje obronne. Według tradycji ufundował go książę Władysław Herman jako wotum za narodziny syna.

Aby go zobaczyć z bliska, musieliśmy wspiąć się po schodach, zostawiając samochód u stóp góry. Choć wnętrze było zamknięte, widok z góry na rzekę Pilicę i okolicę w pełni wynagrodził nam ten trud.

Informacje praktyczne

Ruiny Zamku

• Godziny otwarcia znajdziesz na www.inowlodz.pl
• Wstęp: bezpłatny.
• Parking. Około 100 metrów od zamku.
• Inne. Sklep z pamiątkami.

Kościół św. Idziego

• Kościół – możliwość zwiedzania wewnątrz zajrzyj pod link.
• Parking. Dolny, u podnóża wzgórza na kilka samochodów; Górny przy kościele i cmentarzu..

Spała

Spała to miejscowość z ogromną tradycją rekreacyjn0-wypoczynkową. Od lat przyciągała możnych tego świata: polujących królów, rosyjskich carów, a w dwudziestoleciu międzywojennym – polskich prezydentów. Do dziś panuje tu przyjemny, letniskowy klimat.

Drewniany kościół

W centrum miejscowości stoi drewniany kościółek z 1923 roku, który doskonale wpisuje się w leśny charakter osady. Wewnątrz warto zwrócić uwagę na ołtarz główny z obrazem Matki Bożej Częstochowskiej oraz liczne elementy patriotyczne, podkreślające prezydencką historię.

Park i pomnik żubra

W pobliżu kościółka rozciąga się park, w którym ukryta jest największa legenda miejscowości – naturalnej wielkości pomnik żubra. Zanim posąg trafił do Spały, odbył niezwykle długą i burzliwą wędrówkę, zaczynając swoją historię w 1862 roku w Zwierzyńcu (woj. lubelskie), gdzie wzniesiono go na pamiątkę carskiego polowania.

W czasie I wojny światowej Rosjanie zdemontowali pomnik żubra i wywieźli do Moskwy. Jednak dzięki staraniom rządu polskiego pomnik udało się odzyskać i w 1924 roku przewieźć na dziedziniec Zamku Królewskiego w Warszawie.

Dopiero cztery lata później, decyzją prezydenta Ignacego Mościckiego, żubr ostatecznie zamieszkał w Spale, gdzie od stu lat stoi spokojnie wśród drzew, choć nie obyło się bez incydentów. Pod koniec II wojny światowej pewien niemiecki oficer próbował odciąć figurze głowę, aby wywieźć ją jako trofeum, co na szczęście mu się nie udało, ale do dzisiaj na szyi zwierzęcia można dostrzec wyraźną bliznę.

Gdzie pojechać dalej?

Po zwiedzeniu okolic Tomaszowa Mazowieckiego warto skierować się do wsi Napoleon czeka na pasjonatów czeka Muzeum 303. A jeśli będziesz kontynuować podróż w stronę regionu świętokrzyskiego, zajrzyj do Nagłowic, aby odwiedzić dworek Mikołaja Reja.

Inne miejsca, które odwiedziłam, znajdziesz na mojej mapie podróży.