W trakcie naszego pobytu na Riwierze Tureckiej zwiedziliśmy między innymi starożytne Perge. Ruiny miasta znajdują się około 30 km na zachód od miejscowości Belek, w której mieszkaliśmy. Na miejsce jedziemy wypożyczonym samochodem, który zostawiamy na dużym parkingu przed wejściem na teren wykopalisk.

Spis treści:

Złoty wiek Perge i ślady Apostoła Pawła

Już na pierwszy rzut oka widać, że ruiny starożytnego Perge świadczą o niezwykle wysokim standardzie życia jego mieszkańców. Starożytne Perge było dużym i bardzo bogatym miastem. Położone 12 km od morza, czerpało zyski z handlu morskiego dzięki żeglownej w tamtych czasach rzece.

Pierwszy zapis potwierdzający istnienie miasta odnotowano w IV wieku p.n.e. W swej historii miasto było pod władaniem Persów, następnie Aleksandra Wielkiego, a od 129 p.n.e. stało się częścią nowej prowincji rzymskiej – Azji Mniejszej. Właśnie wtedy rozpoczął się okres prosperity. W I i II wieku Perge było jednym z najpiękniejszych miast Azji Mniejszej. Większość najlepiej zachowanych budowli pochodzi właśnie z tego okresu.

I właśnie do takiego bogatego Perge przybywa Apostoł Paweł wraz ze współpracownikami, zapoczątkowując chrześcijański okres w historii miasta:

Odpłynąwszy z Pafos, Paweł i jego towarzysze przybyli do Perge w Pamfilii, a Jan wrócił do Jerozolimy, odłączywszy się od nich. (Dz. Ap. 13:13)

Jednak szybko wyruszają w dalszą drogę do Antiochii Pizydyjskiej:

Oni zaś przeszli przez Perge, dotarli do Antiochii Pizydyjskiej… (Dz. Ap. 13:14)

Dopiero w drodze powrotnej na wybrzeże Apostoł Paweł zatrzymał się w Perge na dłużej, głosząc kazania i nauczając:

Potem przeszli przez Pizydię i przybyli do Pamfilii. Nauczali w Perge, zeszli do Attalii. (Dz. Ap. 14:24-25)

Apostoł Paweł nie miał łatwo (jak zresztą wszędzie) – miasto było jednym z ważniejszych ośrodków kultu Artemidy, bogini natury, cieszącej się ogromnym uznaniem wśród mieszkańców.

Trasę wędrówki św. Pawła upamiętnia wytyczony współcześnie i rozpoczynający się w Perge (druga odnoga rozpoczyna się w Aspendos) szlak wędrowny o łącznej długości około 500 km.

Inżynieryjny majstersztyk

Wchodzę na teren starożytnego miasta. I zaraz na początku, niedaleko wejścia, napotykam bizantyjski kościół. Tuż obok znajduje się brama, agora oraz pozostałości innych ważnych budynków, gdzie prowadzone są prace restauratorsko-konserwacyjne.

Nieopodal rozpoczyna się główna ulica kolumnadowa. Spójrzcie na poniższe zdjęcie. Na środku znajdował się kanał, którym płynęła czysta górska woda, zasilająca łaźnie, domy i fontanny. Pod nim biegły rury odprowadzające ścieki. W celu umożliwienia przejścia nad kanałem wybudowano specjalne kładki. Po obu stronach kanału znajdowali się kolejno: wybrukowane ulice, kolumnady oraz chodniki, wzdłuż których ulokowano sklepy.

Ulica kończy się w miejscu zwanym fontanną Hadriana. To właśnie tam górska woda opadała kaskadą do kanału, rozprowadzającego wodę po całym Perge. Główna droga krzyżuje się z nieco węższą ulicą kolumnadową, również wyposażoną w kanał.

Luksusy starożytności: Jak mieszkano w Perge?

A jak mieszkano? W zależności od „zasobności portfela”, domy miały różną powierzchnię i liczbę pokoi. Ale, w dużym uproszczeniu, podstawowym i zarazem centralnym pomieszczeniem było atrium, wokół którego budowano pokoje mieszkalne. Zwykle podłogę wykładano mozaiką, ściany malowano, a wnętrze zdobiono posągami i zielenią. Niektóre budynki były dwukondygnacyjne.

Każdy dom posiadał zbiornik na wodę, toaletę oraz – współcześnie byśmy powiedzieli – instalację wodno-kanalizacyjną, a czasem nawet ogrzewanie podłogowe. Czy standard bogatych mieszkań sprzed dwóch tysięcy lat aż tak bardzo różnił się od współczesnych?

W VIII wieku miasto zostało zniszczone przez Arabów i już nigdy nie zostało odbudowane.

Godziny otwarcie oraz cenę biletu sprawdź na stronie internetowej Perge.

Gdzie dalej?

We wpisie Turcja w styczniu przeczytasz czego się spodziewać zimową porą i jaka była pogoda. Dowiedz się też więcej o pobycie w Alanyi. Jeśli lubisz zwiedzać starożytne miasta, wybierz się na Cypr, a zobaczysz m.in. wspaniałe mozaiki.

Inne miejsca które odwiedziłam zobacz na mapie.