Pałac w Gorzanowie (woj. dolnośląskie, powiat kłodzki) po raz pierwszy zobaczyłam na zdjęciach i od razu zaciekawił mnie swoim ogromem. Niedługo po tym miałam okazję go zobaczyć na własne oczy. Okazało się, że skrywa tajemnicę – renesansowe polichromie i barokowe Nimfeum.
Spis treści:
Krótka historia pałacu
Pałac w Gorzanowie to bez wątpienia jedna z najbardziej imponujących rezydencji w tej części Polski. Choć jego korzenie sięgają XVI wieku, to XVII-wieczna przebudowa nadała mu rozmach, który do dziś zapiera dech w piersiach.
Przez blisko 300 lat zamek był dumną siedzibą rodu von Herberstein. To właśnie dzięki nim powstał tu olbrzymi kompleks, w skład którego wchodziły: zabudowania gospodarcze, rozległe ogrody, malowniczy park krajobrazowy.
XIX wiek przyniósł przełom. Otwarto wtedy dla społeczeństwa część ogrodów pałacowych, co było nie lada atrakcją. Uruchomiono również teatr, w którym wystawiano sztuki i opery, z czasem zapraszając na nie okolicznych mieszkańców.
Po II wojnie światowej los nie oszczędzał Gorzanowa. Podobnie jak wiele innych zabytków na Dolnym Śląsku, pałac zaczął popadać w ruinę. Szczęśliwie karta odwróciła się w 2012 roku. Wtedy to obiekt przejęła Fundacja Pałac Gorzanów, która przywraca mu dawną świetność.
Zwiedzanie w praktyce
Pałac
Pałac w Gorzanowie robi ogromne wrażenie już po przekroczeniu głównej bramy, mimo że stoimy dopiero na niewielkim dziedzińcu gospodarczym. Prawdziwa skala obiektu objawia się jednak na drugim, znacznie większym dziedzińcu. Tutaj dołączamy do grupy, by wraz z przewodnikiem zwiedzić to miejsce.
Spacer po wnętrzach to wyprawa przez kolejne sale i wiele stromych schodów. Nie rozumiem dlaczego ludzie tak utrudniali sobie życie licznymi niewygodnymi schodami. Obecnie cały obiekt znajduje się w renowacji – choć wiele prac już wykonano, nadal ogrom wyzwań stoi przed Fundacją.
Mimo że pałac przez lata był ograbiany i dewastowany, przetrwały w nim detale o nieocenionej wartości historycznej. Prawdziwym skarbem są oryginalne XVI-wieczne polichromie zdobiące drewniane stropy. Ocalały tylko dlatego, że przez wieki pozostawały ukryte pod warstwą sztukaterii. Ich unikalność polega na tym, że nigdy nie zostały przemalowane ani uzupełnione, co czyni je autentycznym świadectwem renesansu.
Wnętrza skrywają również częściowo zachowane dekoracje stiukowe oraz wyjątkową salę teatralną. Jest to jeden z zaledwie trzech takich teatrów w całej Polsce. Fundacja ma w planie przywrócenia działalności teatru.
Nimfeum – najstarszy taki pawilon w Polsce
Nimfeum w Gorzanowie to absolutny unikat, pochodzący z lat 1635–1640. Jest to najstarszy zachowany pawilon ogrodowy w naszym kraju. Według historycznych przekazów wewnątrz działało niegdyś aż 27 wodotrysków.
Pierwsze wrażenie przy zbliżaniu się do budynku jest jednak zaskakujące. Na otwartej kracie wisi kartka z odręcznym napisem „Nimfeum”, a przy wejściu leży siano. Jednak to, co zastajemy we wnętrzu, wprawia nas w zdumienie.
Wnętrze wypełniają bogate dekoracje stiukowe zdobiące kopułę oraz wszystkie ściany, na których gdzieniegdzie wciąż widać ślady dawnych malowideł. W niszach ściennych można dostrzec pozostałości rzeźb i mis, w których dawniej gromadziła się woda z fontann. Choć obiekt jest obecnie bardzo zaniedbany i uszkodzony, jego ranga artystyczna jest nie do przecenienia.
To prawdziwa architektoniczna perełka i pozostaje mieć nadzieję, że Fundacji Pałac Gorzanów uda się odrestaurować obiekt.
Informacje praktyczne
Celem Fundacji Pałac Gorzanów jest utworzenie tutaj centrum kulturalnego. Warto śledzić kalendarz wydarzeń, ponieważ organizowane są tu koncerty, wystawy, warsztaty kulinarne, targi staroci, nocne zwiedzanie.
- Kawiarnia. Na głównym dziedzińcu działa kawiarnia, choć obecnie to kilka stolików ustawionych na dziedzińcu. Jednak z powodu braku zadaszenia, w razie deszczu jej funkcjonowanie może być znacznie ograniczone.
- Nocleg. W pałacu można przenocować, ale nie należy spodziewać się luksusów ani restauracji. To opcja dla niewymagających pasjonatów historii, którzy cenią sobie autentyczny klimat dawnych murów.
- Parking. Tuż przed bramą pałacową znajduje się miejsce dla kilku samochodów. W razie braku miejsc bez problemu zaparkujesz około 100 metrów dalej, w pobliżu kościoła.
- Godziny otwarcia. W sezonie codziennie od 10.00 – 18.00, poza sezonem od 11.00 – 15.00. Szczegóły sprawdź na profilu Fundacji Pałac Gorzanów na Facebooku.
Co w pobliżu?
Wizyta w Gorzanowie to świetna okazja, by zobaczyć inne atrakcje w pobliżu, np. Torfowisko pod Zieleńcem oraz uzdrowiskową Polanicę-Zdrój. Cała Kotlina Kłodzka skrywa mnóstwo fascynujących miasteczek, zamków i malowniczych górskich szlaków.
Inne miejsca które odwiedziłam zobacz na mapie.
