Madera w styczniu to świetny pomysł dla tych, którzy chcą uciec od polskiej zimy i szarugi. Spędziłam tam tydzień ze znajomą. Przez cztery dni zwiedzałyśmy wyspę wynajętym samochodem, a przez resztę czasu podróżowałyśmy autobusem lub chodziłyśmy pieszo.
Pobyt na Maderze ujęłam w dwóch wpisach:
1. Informacje praktyczne i zwiedzanie części południowej
2. Zwiedzanie części północnej i centralnej – przeczytaj tutaj.
Spis treści:

Informacje ogólne
Madera to portugalska wyspa położona na Oceanie Atlantyckim, około 1000 km od Lizbony i 500 km od Wysp Kanaryjskich.
Ma zaledwie 57 km długości 22 km szerokości, ale jest niezwykle górzysta. Poruszając się samochodem, musisz wziąć pod uwagę mnóstwo zakrętów, które znacznie wydłużają czas przejazdu. Płaskie tereny to rzadkość, więc większość dróg prowadzi pod górę lub w dół. Południowe stoki mają cieplejszy i łagodniejszy klimat, dlatego to właśnie tutaj znajduje się stolica wyspy, Funchal, oraz większość miast i miasteczek. Północne stoki są chłodniejsze, bardziej wietrzne i mniej zaludnione.
Centralną część Madery można podzielić na dwie strefy. Na zachodzie rozciąga się płaskowyż Paul da Serra, położony na wysokości 1300 – 1500 m n.p.m. Z kolei na wschodzie dominują góry z najwyższym szczytem Pico Ruivo (1862 m n.p.m.). Widoki bywają tam spektakularne, zwłaszcza gdy szczyty wyłaniają się ponad chmury. Mnie niestety nie było dane tego doświadczyć – mgła zasłoniła wszystko.

Informacje praktyczne
Jakiej pogody spodziewać się w styczniu na Maderze?
W trakcie mojego tygodniowego pobytu było:
- Temperatura: W dzień na południu wyspy ok. 18–20°C; na północy wyspy 13–15°C; w górach 5°C. W słońcu było bardzo przyjemnie, idealnie na kawę na tarasie.
- Wieczory: Robi się chłodniej (ok. 13–14°C), więc warto mieć w plecaku lekką kurtkę.
- Opady: Bywają, ale zazwyczaj są przelotne. Deszcz na Maderze ma swój urok – to dzięki niemu wyspa jest tak soczyście zielona! Najwięcej opadów przypada na okres od listopada do lutego.

Jak poruszać się po wyspie?
Sposób przemieszczania się po wyspie ma spore znaczenie. Wybór między autobusem a samochodem zależy od tego, co zechcesz zobaczyć i jak bardzo cenisz sobie niezależność.
Komunikacja miejska
Z naszej bazy wypadowej (z hotelowej części Funchal) do centrum miasta autobusy kursowały dosyć często.
Koszt biletu: 1,95 euro w jedną stronę. To wygodne rozwiązanie, jeśli chcesz zwiedzić stolicę bez martwienia się o parking.
Choć autobusy docierają do wielu miejscowości, musisz wiedzieć, że zwiedzanie całej wyspy w ten sposób bywa wyzwaniem. Do wielu magicznych miejsc, jak choćby płaskowyż Paul da Serra, komunikacja publiczna po prostu nie dociera. Alternatywą jest skorzystanie z ofert lokalnych biur podróży, które organizują wycieczki busami.
Wypożyczenie samochodu
Dla nas najlepszym sposobem na zwiedzanie wyspy było wypożyczenie samochodu. Pozwala to na zatrzymanie się w dowolnym punkcie, by podziwiać widoki – bez pośpiechu i bez patrzenia na zegarek.
Na co trzeba uważać? Jazda po Maderze to przygoda, ale wymaga opanowania i doświadczenia. Przygotuj się na: bardzo strome podjazdy i zjazdy, ostre zakręty (“agrafki”) oraz wąskie, górskie drogi. Na szczęście wzdłuż południowego i wschodniego wybrzeża biegnie nowoczesna droga szybkiego ruchu. Większość trasy pokonuje się tam tunelami, co znacznie skraca czas przejazdu.
Gdzie wypożyczyć auto? Samochód wypożyczyłyśmy na 4 dni w Why not car rental. Wynajem kosztował około 50 euro za dzień, z pełnym ubezpieczeniem i bez wymogu karty kredytowej. Obowiązywała kaucja w wysokości 100 euro na paliwo, którą zwrócono nam po sprawdzeniu, czy bak jest pełny. Samochód podstawiono do hotelu.
Jeśli czujesz się pewnie za kierownicą, nie wahaj się. Samochód daje możliwość dotarcia tam, gdzie Madera jest najpiękniejsza i najdziksza.

Nocleg
Zdecydowałyśmy się na wyjazd z biura podróży ze względu na korzystną cenę. Zatrzymałyśmy się w hotelu “The Views Monumental” w Funchal, oddalonym o 3 km od centrum miasta. Obok znajdował się przystanek autobusowy, a w odległości 300 m krótka promenada. Hotel posiadał darmowy podziemny parking, co było dużym ułatwieniem mając do dyspozycji wypożyczone auto. Oczywiście w okolicy nie brakowało również sklepów, restauracji i kawiarni.

Jedzenie
Madera słynie z małych poletek położonych na górskich stokach, gdzie uprawia się rośliny strefy podzwrotnikowej. Królują tu małe aromatyczne banany, które rosną praktycznie wszędzie. Poza tym na wyspie uprawia się wiele innych owoców, takich jak papaje, mango, marakuja oraz monstera deliciosa – szyszkowaty owoc przypominający połączenie banana z ananasem.
Oczywiście mamy tez duży wybór świeżych ryb i owoców morza. Jeśli chcesz zobaczyć, jakie gatunki są dostępne, zajrzyj na targ Mercado dos Lavradores w Funchal.



Plaże
Miłośnicy piaszczystych plaż powinni dobrze przemyśleć wyjazd, czy Madera jest dla nich odpowiednim kierunkiem. Lepszym wyborem może okazać się mniejsza wyspa Porto Santo, oddalona o 50 km, która słynie z długiej, bo aż ośmiokilometrowej plaży.
Na Maderze brakuje takich piaszczystych plaż. Jest ich w ogóle niewiele, a te naturalne są kamienisto-żwirowe. Co więcej, kilka plaż usypano sztucznie z saharyjskiego piasku, a przy hotelach często spotyka się betonowe tarasy do opalania i wchodzenia do wody.


Zwiedzanie południowej Madery
Południowa część Madery jest bardziej słoneczna, cieplejsza i mniej wietrzna niż reszta wyspy. To właśnie tutaj koncentruje się życie mieszkańców i turystów. Znajdziesz tu wiele urokliwych miasteczek, które idealnie wpisują się w klimat niespiesznego zwiedzania.
Funchal – stolica wyspy
Funchal to największe miasto na wyspie, które malowniczo wspina się po okolicznych wzgórzach (jego nazwa pochodzi od kopru włoskiego – po portugalsku funcho – który porastał te tereny w czasie odkrycia wyspy). Z perspektywy turysty najciekawsze są: Stare Miasto, okolice placu Praça do Município, nadmorska promenada oraz wzgórze Monte.
Klimatyczne Stare Miasto (Zona Velha)
To najstarsza dzielnica miasta, dziś pełna galerii sztuki, kafejek i restauracji. Sztuka dosłownie wyszła tu na ulice – warto zwrócić uwagę na malowane drzwi dawnych domów rybackich, które powstały w ramach projektu Arte de Portas Abertas (Sztuka Otwartych Drzwi) i zmieniły wąskie uliczki w galerię pod gołym niebem.
Zwiedzanie zaczęłyśmy od Forte de São Tiago. Ten jaskrawożółty zamek z XVII wieku na tle błękitnego oceanu robi spore wrażenie. Tuż obok ciągnie się szeroka promenada – idealne miejsce na spacer z torebką pieczonych kasztanów w dłoni, podczas którego można obserwować luksusowe jachty w marinie.






Co jeszcze warto zobaczyć w centrum?
- Praça do Município: Reprezentacyjny plac z charakterystyczną biało-czarną mozaiką przy którym stoi zabytkowy ratusz i kościół jezuitów.
- Katedra Sé: Jeden z nielicznych budynków, który przetrwał niemal w niezmienionym stanie od czasów kolonizacji (przełom XV i XVI wieku), z pięknym sufitem z drewna cedrowego.
- Klasztor św. Klary oraz (Quinta das Cruzes). Dawna rezydencja odkrywcy Madery, João Gonçalvesa Zarco, otoczona pięknym ogrodem ze kolekcją orchidei i zabytkowymi rzeźbami.
Wzgórze Monte – zjazd saniami i ogrody
Monte, dawna wioska letniskowa zamożnych mieszkańców i arystokracji, to dziś jedna z największych atrakcji wyspy. Wciąż można tu poczuć klimat dawnych luksusowych rezydencji, a ze wzgórza roztacza się rozległa panorama na zatokę Funchal.
Jak się tam dostać? Najlepiej kolejką gondolową (dolna stacja przy promenadzie niedaleko Starego Miasta). Przejazd trwa 15 minut. Przed wjazdem warto zdecydować jaką drogę powrotną wybierzemy: kolejką, pieszo czy słynnymi saniami?
Kolejka na Monte czynna od 9.00 – 17.00.
Bilety: [Edit.: 2026] dorosły w jedną stronę 12,50 € 16 €, w dwie 18 € 22 €; dzieci (7-14) w jedną stronę 6,50 € 8 €, w dwie 9 € 10 €;
Sprawdź czy coś się zmieniło na www.madeiracablecar.com

Ogród Tropikalny Pałacu Monte
Tuż obok górnej stacji kolejki znajduje się wejście do Tropikalnego Ogrodu Pałacu Monte, który powstał wokół dawnego luksusowego hotelu. Miejsce jest piękne – ścieżki prowadzą przez bujną roślinność, mostki i kaskady, a po stawie przechadzały się flamingi. Można tu podziwiać nie tylko rośliny z Madery, ale też sekcję orientalną z architekturą Chin i Japonii.
Ogród Tropikalny czynny codziennie od 9.30 – 18.00.
Bilety: [Edit.: 2026 r.] dorosły 12,50 € 18 €; dzieci do 14 roku życia wstęp bezpłatny.
Sprawdź czy coś się zmieniło na stronie Ogrodu.




Kościół Matki Bożej z Monte (Igreja Nossa Senhora do Monte)
Zanim ruszyłyśmy w dół, zajrzałyśmy do tej barokowej świątyni. Prowadzą do niej wysokie, strome schody, a w środku spoczywają szczątki Karola I Habsburga, ostatniego cesarza Austro-Węgier, który spędził swoje ostatnie dni na wygnaniu właśnie na Maderze. Zmarł tu w 1922 roku w wieku zaledwie 35 lat.


Słynny zjazd wiklinowymi saniami (Toboggan)
Zjazd wiklinowymi saniami to jedna z najbardziej rozpoznawalnych atrakcji Madery. Ten nietypowy pojazd wymyślono w XIX wieku, aby bogaci mieszkańcy wzgórza Monte mogli szybko i wygodnie dotrzeć do dolnej części miasta. Wcześniej w podobny sposób zwożono płody rolne.
Sanie prowadzone są przez dwóch mężczyzn (carreiros) w białych strojach i charakterystycznych słomkowych kapeluszach, którzy sterują nimi i hamują za pomocą butów z grubą, gumową podeszwą.
- Długość trasy zjazdu: około 2 km krętymi uliczkami między budynkami.
- Czas zjazdu: niecałe 10 minut.
- Koniec trasy zjazdu: dzielnica Livramento.
- Sanie mogą zabrać maksymalnie trzy osoby.
- Cena zdjęcia: Na końcu trasy możesz kupić pamiątkową fotografię w cenie 10 euro.
- Powrót do centrum: Z końca trasy zjazdu do centrum Funchal zostają jeszcze 2 km. Można je pokonać pieszo w ciągu około 20-30 minut (dość stromo w dół), autobusem lub taksówką.
Czynne: zjazdy odbywają się od poniedziałku do soboty w godzinach od 9.00 – 18.00.
Bilety: [Edit.: 2026 r.] jedna osoba 25 € 30 €; dwie osoby 30 € 40 €; ; trzy osoby 45 € 60 €;
Sprawdź czy coś się zmieniło na stronie dotyczącej zjazdu saniami.


Santa Cruz
Santa Cruz to ładne, spokojne miasteczko z nadmorską promenadą i kamienistą plażą. Szczególnie przyjemnym miejscem jest centralny plac z zabytkowym kościołem św. Zbawiciela, z którego rozchodzą się wąskie uliczki.
To również jedna z najlepszych lokalizacji do obserwacji lądujących samolotów. Pas startowy tutejszego lotniska jest wyjątkowy – jego rozbudowana część wspiera się na potężnych betonowych filarach, a bezpośrednio pod nim biegnie droga szybkiego ruchu VR1.




Machico
Machico zajmuje wyjątkowe miejsce w historii Madery. To właśnie tutaj w 1419 roku przybił do brzegu odkrywca wyspy, João Gonçalves Zarco.
Miasto zostało pierwszą stolicą Madery i szybko stało się lokalnym centrum gospodarczym dzięki handlowi cukrem, drewnem i winem. Dziś miasteczko przyciąga nie tylko historią, ale i jedną z nielicznych na wyspie piaszczystych plaż, usypaną z piasku sprowadzonego z Afryki oraz przyjemnym deptakiem wzdłuż zatoki.


Camara de Lobos
Camara de Lobos należy do najładniejszych miasteczek na Maderze. Na brzegu niewielkiej, osłoniętej przystani można zobaczyć kolorowe kutry rybackie, a w pobliskich uliczkach natknąć się na rybaków grających w karty w przerwach między połowami. Miejsce to upodobał sobie Winston Churchill, który w latach 50. chętnie spędzał tu czas i malował tutejszą zatokę.
W jednej z uliczek sztuka uliczna nabrała dosłownego znaczenia – udekorowano ją dużymi, pomalowanymi plastikowymi beczkami oraz kanistrami. Warto też wejść na pobliskie wzgórze (Miradouro do Pico da Torre), z którego rozpościera się świetny widok na miasto, zatokę i malownicze klify.




Cabo Girao
Cabo Girão to imponujący klif o wysokości 589 m, uznawany za jeden z najwyższych w Europie. Na jego szczycie znajduje się punkt widokowy częściowo ze szklaną platformą, która wystaje poza krawędź urwiska. Wbrew temu, co piszą przewodniki, szklana podłoga nie wzbudzała w nas szczególnych emocji – nie zauważyłam też, aby inne osoby miały problem z wejściem na nią.
Natomiast widoki stąd są zachwycające. Można podziwiać długi odcinek wybrzeża oraz malownicze poletka uprawne u podnóża klifu, do których obecnie zjeżdża kolejka linowa. Dodatkową atrakcją były popisy paralotniarzy – szczególnie jeden z nich wykonywał niezwykłe akrobacje nad oceanem.



Ribeira Brava
Miasteczko Ribeira Brava (czyli Dzika Rzeka) usytuowane jest w dolinie, wzdłuż koryta rzeki, która po ulewnych deszczach może się zmienić w rwący potok. Spacerując wzdłuż przyjemnej promenady, dostrzegłam kamienną basztę – ocalały fragment dawnej fortecy, która kiedyś broniła miasta przed piratami.
Warto też zajrzeć do jednego z najstarszych kościołów na wyspie, Igreja de Sao Bento z XV wieku. We wnętrzu świątyni szczególnie warte uwagi są złocone ołtarze, ambona ozdobiona motywami morskimi oraz chrzcielnica.




Paul do Mar
Paul do Mar to kolejna urokliwa miejscowość rybacka położona u stóp stromych klifów na południowo-zachodnim krańcu wyspy, ale ta jest wyjątkowo spokojna i kameralna. Podobno wioska przyciąga surferów (ze względu na wysokie fale oceanu), ale my nie widziałyśmy ani jednego – być może w styczniu nie był odpowiednich warunków.


Najczęściej zadawane pytania
Czy tydzień na Maderze w wystarczy, aby zobaczyć południe wyspy?
Tak, tydzień to dobry czas na poznanie Funchal i południowego wybrzeża. Świetnie sprawdza się podział wyjazdu na dwie części: kilka dni spędzić korzystając z komunikacji miejskiej, a na pozostałe 3–4 dni wynająć samochód, żeby odwiedzić mniejsze miejscowości i punkty widokowe.
Czy jazda samochodem po Maderze jest trudna dla zwykłego kierowcy?
Jazda po Maderze wymaga skupienia i opanowania, ponieważ drogi są wąskie, kręte i mają strome podjazdy. Dużym ułatwieniem jest droga szybkiego ruchu wzdłuż południowego i wschodniego wybrzeża, jednak ruch na nich jest dosyć duży.
Czy Madera w styczniu to dobry kierunek?
Zdecydowanie tak. Styczeń na Maderze nie jest miesiącem na leżenie na plażowanie. Temperatura w okolicach 18–20°C w ciągu dnia na południu sprzyja spacerom, zwiedzaniu i podziwianiu widoków.
Co dalej?
To co opisałam tutaj oraz w drugim wpisie poświęconym północnej i centralnej części wyspy, to jedynie moje subiektywne spojrzenie na Maderę po tygodniowym pobycie. Po więcej szczegółowych informacji odsyłam na stronę www.madera.org.pl.
Jeśli szukasz inspiracji na inny zimowy wyjazd, polecam relacje z moich poprzednich podróży na Wyspy Kanaryjskie, Cypr, do Tajlandii.
Inne miejsca, które odwiedziłam zobacz na mapie.




![Władysławowo: 22 ciekawe miejsca w mieście i okolicy + [mapka]](https://seniorka-z-plecakiem.pl/wp-content/uploads/2024/10/Wladyslawowo-28.jpg?v=1729001082)









