O Janie Matejko słyszeli chyba wszyscy. Ten najwybitniejszy polski malarz dzieł historycznych całe życie związany był z Krakowem. Odwiedziłam jego dom rodzinny przy ulicy Floriańskiej 41, gdzie obecnie mieści się muzeum poświęcone jego pamięci.
Spis treści:
Jan urodził się właśnie w tym budynku. Choć po ślubie zamieszkał z żoną przy ul. Krupniczej, po kilku latach odkupił kamienicę od rodzeństwa i powrócił na Floriańską. Dziś w muzeum możemy oglądać pamiątki po artyście, jego rodzinie oraz bliskich znajomych.
Życie prywatne Jana Matejki
Jan przyszedł na świat w 1838 roku jako dziewiąte z jedenaściorga dzieci państwa Matejków. W dzieciństwie nie zaznał wiele ciepła – ojciec był bardzo surowy, a matka zmarła, gdy chłopiec miał zaledwie 7 lat.
Mimo nieprzychylności ojca, Jan w wieku 13 lat rozpoczął naukę w Szkole Sztuk Pięknych. Od najmłodszych lat przejawiał ogromny talent artystyczny, choć do innych przedmiotów nie miał głowy. Problemy finansowe oraz silna krótkowzroczność mogłyby zniechęcić każdego, ale Matejko był niezwykle ambitny. Już jako 10-latek zarabiał drobne kwoty, kopiując herby. Dzięki stypendium z 1858 roku wyjechał na studia do Monachium, a później do Wiednia. Po powrocie do Polski w 1860 roku zaczął odnosić sukcesy finansowe, sprzedając swoje obrazy i ryciny.
Teodora: Muza i trudna partnerka
W 1864 roku, mając 26 lat, ożenił się z 18-letnią Teodorą. Jan osobiście zaprojektował dla niej suknię ślubną. Doczekali się pięcioro dzieci: Tadeusza, Heleny, Beaty, Jerzego oraz Reginy, która zmarła w wieku niemowlęcym.
Żona pozowała malarzowi do większości obrazów historycznych – to jej rysy twarzy noszą Bona Sforza czy Barbara Radziwiłłówna. Jednak życie z nią nie było łatwe. Teodora była osobą kłótliwą i egoistyczną, często urządzającą głośne awantury.
Jako młoda kobieta zachorowała na cukrzycę, którą leczono wówczas wyniszczającymi głodówkami. Z czasem, na skutek choroby i powikłań, u Teodory rozwinęły się zaburzenia psychiczne, co dodatkowo obciążyło ich relację.
Życie zawodowe Jana Matejki
Sława Jana Matejki szybko wykroczyła poza granice Polski. Artysta zdobywał liczne nagrody, a w 1880 roku jego dom odwiedził cesarz austriacki Franciszek Józef I. Choć był genialnym malarzem, okazał się słabym biznesmenem – wiele swoich dzieł rozdał lub sprzedał za bezcen. Sytuację finansową pogarszała Teodora, która żyła ponad stan.
Matejko miał też ogromny wkład w ratowanie krakowskich zabytków. Angażował się w renowację Sukiennic oraz Wawelu, a według jego projektu wykonano polichromię w kościele Mariackim. Był również cenionym pedagogiem. Jego uczniami byli m.in. Józef Mehoffer, który wykonał wspaniałe polichromie w kościele w Turku (woj. wielkopolskie).
Jan Matejko zmarł w 1893 roku, w wieku 55 lat z powodu pęknięcia wrzodu żołądka. Teodora odeszła trzy lata później. Żadne z ich dzieci nie doczekało się potomstwa.
Co warto zobaczyć w pobliżu?
Odwiedzając muzeum Jana Matejki, warto przejść kilka kroków i zwiedzić pozostałości murów obronnych Krakowa. Jeśli zaś chcecie na chwilę odpocząć od zabytków, polecam wycieczkę na górę Chełm w pobliskich Myślenicach.
Inne miejsca, które odwiedziłam zobacz na mapie.
