środa, 10 czerwca, 2026

Kalisz często określany jest jako najstarsze miasto w Polsce. Wszystko to za sprawą hipotezy, która utożsamia go z osadą Calisia, wzmiankowaną przez Klaudiusza Ptolemeusza w II wieku n.e. na słynnym Szlaku Bursztynowym.

Wczesne średniowiecze to czas, w którym miasto odgrywało niezwykle istotną rolę. Wielu badaczy uważa, że to właśnie tutaj, zapoczątkowano tworzenie państwa polskiego.

Spis treści:

Kalisz dawny: Gród na Zawodziu

Wykopaliska archeologiczne prowadzone w kaliskiej dzielnicy Zawodzie potwierdziły, że gród powstał już w połowie IX wieku, około 850-860 roku. Był to jeden z najwcześniejszych i najważniejszych ośrodków osadniczych na terenach późniejszej Wielkopolski. Z uwagi na jego historyczne znaczenie utworzono tutaj Rezerwat Archeologiczny.

Rezerwat Archeologiczny

Do środka wchodzimy drewnianym mostem przerzuconym nad mokradłami Prosny, która obecnie przepływa w pewnej odległości od grodu. Za bramą wita nas nadgryziona zębem czasu makieta, prezentująca dawne rozmieszczenie budowli w osadzie

Wejście do kaliskiego grodu
Wejście do kaliskiego grodu
Most nad mokradłami
Most nad mokradłami
Makieta grodu
Makieta grodu

Gród największy rozkwit przeżywał za czasów księcia Mieszka III Starego. Warto pamiętać, że w tamtym okresie Poznań, Gniezno i Kalisz były kluczowymi osadami obronnymi u progu polskiej państwowości. W zrekonstruowanym grodzie oglądamy zachowane fundamenty oraz makietę kościoła ufundowanego przez Mieszka III Starego.

Kościół ufundowany przez Mieszka III Starego
Makieta kościoła ufundowanego przez Mieszka III Starego, w tle jego fundamenty
Fundamenty kościoła
Fundamenty kościoła

Spacerując po terenie, oglądamy chaty z replikami przedmiotów codziennego użytku z epoki. Archeolodzy ustalili, że osada została zniszczona w XIII wieku, a następnie przeniesiona o dwa kilometry dalej, w miejsce dzisiejszego centrum miasta.

Rekonstrukcja osady
Rekonstrukcja osady
Piec
Piec
Wnętrze chaty
Wnętrze chaty
Wnętrze gospody
Wnętrze gospody
Koza
On czy ona? mieszkanka grodu

Kalisz współczesny: Spacerem po centrum

Starówka i fontanna “Noce i dnie”

Po zniszczeniu starej osady w XIII wieku wytyczono obecny Rynek, który stanowi serce miasta. Otaczające go zabytkowe kamieniczki, a także zabudowania pobliskich ulic, pochodzą głównie z początku XX wieku. Spacer wśród nich to duża przyjemność dla każdego miłośnika architektury.

Ratusz
Ratusz
Rynek
Rynek
Rynek
Rynek

Warto zwrócić uwagę na starsze zabytki, takie jak baszta “Dorotka” oraz fragmenty dawnych murów miejskich. Tuż obok znajduje się Bazylika, wzniesiona w XVIII wieku w miejscu pierwotnej, trzynastowiecznej świątyni. Podczas zwiedzania oglądamy również fundamenty zamku oraz Katedrę św. Mikołaja Biskupa.

Bazylika, baszta "Dorotka" i fragment murów miejskich
Bazylika, baszta “Dorotka” i fragment murów miejskich
Fundamenty zamku
Fundamenty zamku
Wnętrze katedry św. Mikołaja

Na przerwę w spacerze wybraliśmy kawiarnię-restaurację “Anabell” przy Rynku, gdzie skusiłam się na pyszny deser jogurtowy z musli. To doskonałe miejsce, aby na chwilę odetchnąć.

Deser jogurtowy
Deser jogurtowy

Przy Placu Jana Pawła II tryska fontanna “Noce i dnie”. Jej nazwa nawiązuje oczywiście do słynnej powieści Marii Dąbrowskiej. Pisarka urodziła się w pobliskim Russowie, a w Kaliszu rozpoczęła naukę w wieku dwunastu lat.

fontanna-noce-i-dnie
Fontanna “Noce i dnie”

Kanał Babinka i Park Miejski

Fontannę usytuowano na dawnym kanale Babinka, który był niegdyś odnogą Prosny. Kanału już nie ma, gdyż w 1942 roku został zasypany przez Niemców tysiącami książek. Aby zachować w pamięci historię tego miejsca, na chodniku obok fontanny umieszczono napis “Kanał Babinka”, a zniszczenie księgozbioru upamiętnia Pomnik Książki.

Dawny kanał Babinka
Miejsce kanału Babinka
pomnik-książki
Pomnik książki

W miejscu Babinki, która kiedyś okalała starówkę, powstały Planty. To miejsce z potencjałem, choć obecnie sprawia wrażenie zaniedbanego. Usunięto z niego wszystkie ławki, krzewy są zapuszczone, a w okolicy zdarzało nam się mijać towarzystwo o dość specyficznym sposobie bycia.

Planty
Planty

Na zakończenie dnia zrelaksowaliśmy się w Parku Miejskim nad Prosną. To miejsce ma wszystko, co powinien mieć idealny park: kanały z mostkami, teatr nad wodą, fontannę, staw, chińską altanę i oczywiście wiewiórki. Podsumowując, był to bardzo udany dzień spędzony wśród ciekawych zabytków z finałem w otoczeniu zieleni.

teatr
Teatr
Kanał-w-parku-miejskim
Kanał w parku miejskim
staw-i-fontanna
Staw i fontanna
Parkowa-maskotka
Parkowa maskotka

Co zobaczyć w pobliżu?

Jeśli planujesz dłuższy pobyt, polecam odwiedzić dworek Marii Dąbrowskiej w Russowie oraz liczne atrakcje w pobliskim Gołuchowie. Warto również zajrzeć do miejscowości Turek, a szczególnie do kościoła aby zobaczyć polichromie wykonane przez Józefa Mehoffera.

Inne miejsca, które odwiedziłam można zobaczyć na mapie.

Tags: ,

Related Article

Subskrybuj
Powiadom o
guest

11 Komentarze
Najstarsze
Najnowsze Najwięcej głosów
FUKO
5 lata temu

Jak patrzy się na takie zdjęcia, to człowiek natychmiast chce się pakować i wyruszać w podróż 🙂 Pozdrawiamy!

Urszula
5 lata temu

Ładne zdjęcia! Ja podczas ostatniego wyjazdu nie zwiedziłam wszystkiego, bo jest tego dużo. Planowałam teraz w niedzielę, bo ostatni raz w tym sezonie kursowały turystyczne autobusy (jeden odkryty) zabytkowymi trasami, ale deszcz i nawałnice popsuły plany. Pozostaje mi Twoja relacja:)
A wiewiórki nie chciały mi pozować!

Urszula
5 lata temu
Odpowiedź do  Mariola

W ratuszu jest prezentacja multimedialna historii miasta. Zobacz u mnie wpis, bo skorzystałam podczas ostatniej wizyty:)))

Urszula
5 lata temu
Odpowiedź do  Mariola

To prawda! Za wiele atrakcji!

Ewa
5 lata temu

Piękne miasto, uznawane za najstarsze w Polsce. Prawda to czy fałsz, zastanawia się wielu. Calisię (Kalisz) wspominał w II w. n.e. Ptolemeusz w Zarysie geografii umieszczając ją na Szlaku Bursztynowym wiodącym z Rzymu nad Bałtyk. Ponoć osady powstałe w okolicy miasta datowane są na I w. p.n.e. Może kiedyś uda mi się zwiedzić to miasto.

Urszula
5 lata temu
Odpowiedź do  Mariola

Najważniejsze, że w Kaliszu w to wierzą! I tak budują markę miasta. Mnie to się podoba:)

We use cookies to ensure that we give you the best experience on our website.

11
0
Chętnie poznam Twoje przemyślenia, skomentuj.x

SENIORKA Z PLECAKIEM