czwartek, 12 lutego, 2026

Kalisz, często określany mianem „najstarszego miasta w Polsce”, ze względu na hipotezę utożsamiającą go ze wzmiankowaną przez Klaudiusza Ptolemeusza w II w. n.e. osadą Calisia na Szlaku Bursztynowym, odgrywał niezwykle istotną rolę we wczesnym średniowieczu. Według niektórych badaczy, to właśnie tutaj zapoczątkowano tworzenie państwa polskiego.

Kalisz dawny: Gród na Zawodziu

Wykopaliska archeologiczne prowadzone w kaliskiej dzielnicy Zawodzie potwierdziły, że gród powstał już w połowie IX wieku (ok. 850-860 r.). Był to jeden z najwcześniejszych i najważniejszych ośrodków osadniczych na terenach późniejszej Wielkopolski. Z uwagi na jego znaczenie utworzono tu Rezerwat Archeologiczn w Kaliszu-Zawodziu.

Rezerwat Archeologiczny

Jak na gród przystało, do środka wchodzimy drewnianym mostem przerzuconym nad mokradłami Prosny. Rzeka przepływa obecnie w pewnej odległości.

Wejście do kaliskiego grodu
Wejście do kaliskiego grodu
Most nad mokradłami
Most nad mokradłami

Za bramą wita nas nadgryziona “zębem czasu” makieta, prezentująca rozmieszczenie budowli w osadzie.

Makieta grodu
Makieta grodu

Gród największy rozkwit przeżywał za czasów księcia Mieszka III Starego, gdy Poznań, Gniezno i Kalisz były kluczowymi osadami obronnymi u początku państwowości polskiej.

W zrekonstruowanym grodzie podziwiamy zachowane fundamenty oraz makietę kościoła, ufundowanego przez Mieszka III Starego.

Kościół ufundowany przez Mieszka III Starego
Makieta kościoła ufundowanego przez Mieszka III Starego, w tle jego fundamenty
Fundamenty kościoła
Fundamenty kościoła

Na terenie grodu oglądamy chaty z replikami przedmiotów z epoki. Archeolodzy ustalili, że osada została zniszczona w XIII wieku, a następnie przeniesiona o 2 kilometry, w miejsce dzisiejszego centrum miasta.

Rekonstrukcja osady
Rekonstrukcja osady
Piec
Piec
Wnętrze chaty
Wnętrze chaty
Wnętrze gospody
Wnętrze gospody
Koza
On czy ona? mieszkanka grodu

Kalisz współczesny

Starówka

Właśnie wtedy, w XIII wieku, po zniszczeniu starej osady, wytyczono obecny Rynek. Otaczające go zabytkowe kamieniczki, a także zabudowania pobliskich ulic, pochodzą głównie z początku XX wieku. Spacer nimi to duża przyjemność.

Ratusz
Ratusz
Rynek
Rynek
Rynek
Rynek

Znajdziemy tu także znacznie starsze zabytki, takie jak baszta “Dorotka” i fragment murów miejskich. Tuż obok znajduje się Bazylika pochodząca z XVIII wieku, która została wybudowana w miejscu pierwotnej, XIII-wiecznej świątyni. Podczas zwiedzania oglądamy również fundamenty zamku, Katedrę św. Mikołaja Biskupa.

Bazylika, baszta "Dorotka" i fragment murów miejskich
Bazylika, baszta “Dorotka” i fragment murów miejskich
Fundamenty zamku
Fundamenty zamku
Wnętrze katedry św. Mikołaja

Na przerwę w spacerze udajemy się do kawiarni-restauracji “Anabell” znajdującej się przy Rynku. Zamawiam m.in. deser jogurtowy z musli.

Deser jogurtowy
Deser jogurtowy

Fontanna “Noce i dnie”

Przy Placu Jana Pawła II tryska fontanna “Noce i dnie”, której nazwa nawiązuje do znanej powieści Marii Dąbrowskiej. Pisarka urodziła się w pobliskim Russowie, a w Kaliszu rozpoczęła naukę w wieku 12 lat.

fontanna-noce-i-dnie
Fontanna “Noce i dnie”

Kanał Babinka

Fontannę usytuowano na dawnym kanale Babinka, który był niegdyś odnogą Prosny. Kanału już nie ma – w 1942 roku został zasypany przez Niemców tysiącami książek. Aby zachować w pamięci przebieg kanału, na chodniku obok fontanny umieszczono napis “Kanał Babinka”. Natomiast zniszczenie książek upamiętnia Pomnik Książki.

Dawny kanał Babinka
Miejsce kanału Babinka
pomnik-książki
Pomnik książki

W miejscu Babinki, która niegdyś okalała starówkę powstały Planty. No cóż, miejsce z potencjałem, które obecnie sprawia wrażenie zaniedbanego – usunięto wszystkie ławki a krzewy są zapuszczone. Dodatkowo spotykaliśmy panów ze znacząco “pobrzękującymi reklamówkami”. 

Planty
Planty

Park Miejski

Na zakończenie dnia zrelaksowaliśmy się w Parku Miejskim nad rzeką Prosną. Park ma wszystko, co powinien mieć (tak z przymrużeniem oka): kanały z mostkami, teatr nad wodą, fontannę, staw, chińską altanę i oczywiście wiewiórki.

Podsumowując, był to udany dzień spędzony wśród ciekawych zabytków z finałem w otoczeniu zieleni.

teatr
Teatr
Kanał-w-parku-miejskim
Kanał w parku miejskim
staw-i-fontanna
Staw i fontanna
Parkowa-maskotka
Parkowa maskotka

Co w pobliżu

W pobliżu odwiedź dworek Marii Dąbrowskiej w Russowie oraz atrakcje Gołuchowa. Zajrzyj też miejscowości Turek.

Inne miejsca, które odwiedziłam można zobaczyć na mapie.

Jeśli zechcesz czytać podobne artykuły, proszę zapisz się na mój newsletter. Będzie mi miło, jeśli dołączysz do grona pasjonatów podróży.

http://

 
Tags: ,

Related Article

Subskrybuj
Powiadom o
guest

11 Komentarze
Najstarsze
Najnowsze Najwięcej głosów
Opinie w linii
Zobacz wszystkie komentarze
FUKO
5 lata temu

Jak patrzy się na takie zdjęcia, to człowiek natychmiast chce się pakować i wyruszać w podróż 🙂 Pozdrawiamy!

Urszula
5 lata temu

Ładne zdjęcia! Ja podczas ostatniego wyjazdu nie zwiedziłam wszystkiego, bo jest tego dużo. Planowałam teraz w niedzielę, bo ostatni raz w tym sezonie kursowały turystyczne autobusy (jeden odkryty) zabytkowymi trasami, ale deszcz i nawałnice popsuły plany. Pozostaje mi Twoja relacja:)
A wiewiórki nie chciały mi pozować!

Urszula
5 lata temu
Odpowiedź do  Mariola

W ratuszu jest prezentacja multimedialna historii miasta. Zobacz u mnie wpis, bo skorzystałam podczas ostatniej wizyty:)))

Urszula
5 lata temu
Odpowiedź do  Mariola

To prawda! Za wiele atrakcji!

Ewa
5 lata temu

Piękne miasto, uznawane za najstarsze w Polsce. Prawda to czy fałsz, zastanawia się wielu. Calisię (Kalisz) wspominał w II w. n.e. Ptolemeusz w Zarysie geografii umieszczając ją na Szlaku Bursztynowym wiodącym z Rzymu nad Bałtyk. Ponoć osady powstałe w okolicy miasta datowane są na I w. p.n.e. Może kiedyś uda mi się zwiedzić to miasto.

Urszula
5 lata temu
Odpowiedź do  Mariola

Najważniejsze, że w Kaliszu w to wierzą! I tak budują markę miasta. Mnie to się podoba:)

We use cookies to ensure that we give you the best experience on our website.

11
0
Chętnie poznam Twoje przemyślenia, skomentuj.x

SENIORKA Z PLECAKIEM