Muzeum “Dworek Mikołaja Reja” w Nagłowicach prezentuje wystawę biograficzno-literacką poświęconą pisarzowi. Budynek, w którym urządzono muzeum, powstał w na przełomie XVIII i XIX wieku. Nie jest to oryginalny dom Reja – ten nie przetrwał do naszych czasów.
Spis treści:
Biografia Mikołaja Reja (krótko)
Mikołaj Rej urodził się w 1505 roku w miejscowości Żurawno na Rusi Czerwonej (obecnie Ukraina), w zamożnej rodzinie szlacheckiej. Lata młodzieńcze spędzał na polowaniach i łowieniu ryb. Do nauki się nie kwapił, a czas spędzony na Akademii Krakowskiej podsumował w swej biografii: “poznałem co to dobre towarzystwo”.
W końcu ojciec wysłał Mikołaja na dwór magnata Andrzeja Tęczyńskiego. Tam wreszcie przyszły pisarz nabrał ogłady towarzyskiej, pogłębiał znajomość literatury i ortografii, a w efekcie został sekretarzem Tęczyńskiego.
W wieku 26 lat ożenił się z Zofią Kościeniówną, z którą miał ośmioro dzieci.
Dobra żona jest dar Boży. Ona szczęście domu mnoży
Rej nie potrafił “usiedzieć w miejscu”: uczestniczył w sejmach, zakładał w swych dobrach szkoły i zbory, wciąż zmieniał miejsca pobytu i zdobywał nowe majętności. Był bardzo ruchliwy, dowcipny i towarzyski, ale również porywczy i kłótliwy. Jako jeden z pierwszych poetów pisał wyłącznie w języku polskim, choć dobrze znał powszechny wtedy język łaciński.
A niechaj narodowie wżdy postronni znają, iż Polacy nie gęsi, iż swój język mają.
Jego najbardziej znanym dziełem jest utwór o przydługim tytule: “Krótka rozprawa między trzema osobami Panem, Wójtem a Plebanem, którzy i swe, i innych ludzi przygody wyczytują, a takież i zbytki i pożytki dzisiejszego świata”. Fragment utworu:
Miły wójcie, cóż się dzieje,
Aboć się ten ksiądz z nas śmieje!
Mało śpiewa, wszytko dzwoni,
Msza nie była jako łoni.
Mikołaj Rej był utalentowanym człowiekiem, jednak pisał prostym, codziennym językiem, co – biorąc pod uwagę błyskotliwość jego tekstów – pozwala przypuszczać, że było to zamierzone. Mimo że był w jakimś stopniu samoukiem, dobrze znał dzieła europejskich twórców.
Rej, jako zamożny szlachcic, sprawnie zarządzał swoim majątkiem, był posłem na sejm i angażował się w reformę Rzczypospolitej. Zmarł w wieku 64 lat.
Bo acz rozum z człowiekiem się rodzi, lecz snadź go więcej z ćwiczenia przychodzi.
Jeśli jesteś zainteresowany bardziej szczegółowym życiorysem pisarza zajrzyj tutaj.
Wszystkie cytaty pochodzą z utworów Mikołaja Reja.
Zwiedzanie dworku
Dworek Mikołaja Reja położony jest w otoczeniu parku z zabytkowymi drzewami, wśród których znajdują się dęby, podobno pamiętające czasy pisarza. Spacerując po parku, napotkamy nieco zaniedbany staw z kładką i altaną. Naprzeciwko wejścia do dworku ustawiono popiersie Reja.
Wystawę poświęconą pisarzowi przygotowano w kilku salach na parterze. Eksponaty związane są głównie z twórczością Reja, choć jest trochę przedmiotów z późniejszych wieków. W gablotach i na tablicach umieszczono fragmenty utworów Reja oraz zapiski z jego życiorysu. Z ciekawostek warto wymienić zeznanie podatkowe Reja.
Spróbuj odczytać reprodukcje oryginalnych tekstów Reja, drukowanych lub napisanych własnoręcznie. Dostępne są także teksty uwspółcześnione, zapisane czytelną dla nas czcionką.
Próżno kąpiesz z wierzchu ciało, jeśli wewnątrz co przywrzało.
Wśród reprodukcji odszukaj zapiski księdza Józefa Wereszczyńskiego. Dowiesz się z nich o upodobaniach kulinarnych pisarza, choć niektórzy twierdzą, że ksiądz przesadził w swej wypowiedzi. Rej przyjeżdżał do ojca wspomnianego księdza na polowania i w gościnę. Poniżej krótki fragment:
…pudło śliw jako korzec krakowski, miodu praśnego pół rączki, ogórków surowych wielkie nieckółki, grochu w strączkach cztery magierki, na każdy dzień na czczo to zawżdy zjadał. A potem…
A potem doczytaj sobie co jeszcze zwykł jadać i popijać pan Rej.
Informacje praktyczne
Planując zwiedzanie muzeum przygotuj się na czytanie, wtedy spędzisz w dworku około godziny. Jeśli interesuje cię tylko oglądanie eksponatów, opuścisz dworek w ciągu kilku minut.
Lokalizacja: Muzeum “Dworek Mikołaja Reja”, ul. Kacpra Walewskiego 7, Nagłowice (województwo świętokrzyskie). Jadąc drogą nr 78 przez Nagłowice zobaczysz drogowskaz do muzeum. Po zjechaniu w lokalną drogę, po 200 metrach, napotkasz niewielkim parking.
Kawiarenka. Możesz zakupić kawę lub herbatę (tylko i nic więcej) i usiąść przy jednym z kilku stolików na tarasie urządzonym z boku budynku.
Godziny otwarcia: codziennie od 8.00/9.00 – 16.00/17.00 w zależności od dnia tygodnia i sezonu. Szczegóły tutaj.
Bilety: normalny 5,00 zł; ulgowy 3,00 zł.
Zobacz też
Skoro jesteśmy już w temacie pisarzy i poetów, może pomyśl o odwiedzeniu Marii Dąbrowskiej w Russowie, Marii Konopnickiej w Suwałkach, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego w miejscowości Pranie lub Zofii Kossak w Górkach Wielkich.
Inne miejsca które odwiedziłam możesz zobaczyć na mapie.
