Piaseczno w województwie mazowieckim? Przecież tam nic ciekawego nie ma. Z tego “nic ciekawego” wyszedł wpis. Czy warto tu przyjechać, oceńcie sami.
Do Piaseczna pojechałam aby odwiedzić znajomą. Wspólnie odkrywałyśmy to co pozostało z wielkiej historii miasta.
Spis treści:
Piaseczno jest obecnie miastem powiatowym, położonym w sąsiedztwie warszawskiego Ursynowa i 17 km od centrum stolicy.
Trochę historii Piaseczna
Pierwsze wzmianki o Piasecznie sięgają XIII w. Swą nazwę wzięło od położenia na piaszczystych gruntach nad rzeką Jeziorką. Znajdowało się na szlaku handlowym między Warszawą a Czerskiem co wpłynęło na jego rozwój. Pozostałością z tamtych czasów jest duży rynek, który był miejscem targów i jarmarków do 1964 r.
Jako, że Piaseczno leżało “pod bokiem królów”, w ciągu stuleci otrzymało wiele przywilejów. Było też miejscem rezydencji królewskiej. Taka powstała w I połowie XVIII w. ale została bezpowrotnie zniszczona podczas powstania kościuszkowskiego. W XIX w. miasto połączono z Warszawą szosą oraz kolejką wąskotorową co również przyczyniło się do jego rozwoju.
Jeśli chcesz zgłębić historię miasta zajrzyj na Portal Informacyjny Piaseczna. A jeszcze lepiej wybierz się do niedawno otwartego Muzeum Piaseczna, gdzie w nowoczesny sposób wyeksponowano ocalałe pamiątki oraz przypomniano te już nieistniejące np. królewską rezydencje z pięknym ogrodem.
Zwiedzanie Piaseczna
Piaseczno ma bogatą historię na co wpłynęło w głównej mierze położenie blisko Warszawy. W miejscowości kwitł handel, kupcy i delegacje zmierzały do Warszawy, nieopodal toczyły się bitwy i powstania. Te akurat powodowały zniszczenia, jednak mimo to miasto się rozwijało.
Z jego historią najlepiej zapoznać się w Muzeum Piaseczna, a później wyruszyć na spotkanie z nielicznymi zachowanymi zabytkami. W mieście zamieszkiwała też spora grupa Żydów, więc odnajdziemy również ślady po tej społeczności.
Muzeum Piaseczna
Ładny budynek dawnej plebanii, przypominający dworek, obecnie mieści Muzeum Piaseczna. Byłyśmy mile zaskoczone nowoczesną i ciekawą ekspozycją a także jednymi z pierwszych zwiedzających, ponieważ muzeum otwarto 2 tygodnie przed naszą wizytą.
Muzeum ulokowano na trzech poziomach: w piwnicy, na parterze i poddaszu. Zwiedzanie rozpoczynamy od piwnicy, gdzie prezentowane są najstarsze dzieje miasta. Na parterze zapoznajemy się z okresem od czasów książąt mazowieckich do końca XIX w. Na poddaszu znajdują się dzieje Piaseczna od XX w. po współczesność.
Godziny otwarcia: w sezonie letnim: wt.-pt. 10.00-17.00, sb.-nd. 11.00-18.00,; poniedziałek nieczynne.
Wstęp: bilet normalny 10 zł, ulgowy 6 zł;
Sprawdź tutaj czy coś się nie zmieniło.
Muzeum planuje włączyć w swoje struktury jeszcze dwa budynki: dworek Poniatówka w Piasecznie i Dom “Zośki” w Zalesiu Dolnym (obecnie część Piaseczna).
Rynek, ratusz i kościół św. Anny
Po obejrzeniu muzeum udajemy się na zwiedzanie miasta rozpoczynając od dużego rynku. Jego sporą część stanowi wyłączony z ruchu plac ozdobiony fontanną. Wokoło ulokowało się kilka kawiarni i restauracji. Budynki otaczające rynek są raczej mało interesujące – współczesne lub przedwojenne. Na ich tle wyróżnia się ratusz oraz dawna plebania, obecnie Muzeum Piaseczna.
Murowany ratusz wybudowano w stylu klasycystycznym w I połowie XIX w. Wcześniejsze drewniane budynki spłonęły a wraz z nimi dokumenty przechowywane w miejskim archiwum. We frontową ścianę wmurowano herb miasta, którego elementem jest wizerunek barana na czerwonym tle. Zwróć też uwagę na nietypowy element – półksiężyc umieszczony na wieży.
Skąd półksiężyc na wieży ratusza?
W 1777 r. do Warszawy zmierzał Numan-Bej, poseł tureckiego sułtana. Ostatni nocleg delegacji wypadł nieopodal Piaseczna. A ponieważ panowały wtedy dobre stosunki między Warszawą a Stambułem, delegację ugoszczono wystawnym przyjęciem i aby przypodobać się gościom, na ratuszu umieszczono półksiężyc. Tamten ratusz spłonął, ale na nowym (z XIX w.) również postanowiono umieścić symbol islamu.
Kościół św. Anny wybudowano w XVI w. z cegły i częściowo otynkowano. W fasadzie umieszczono rzeźbę Jana Nepomucena z 1736 r. Najstarsze elementy świątyni to malowidła ścienne w prezbiterium oraz belka tęczowa na której zachował się krzyż. Obok stoi drewniana dzwonnica.
Rzeźby Józefa Wilkonia
W parku miejskim, ale i w innych punktach miasta można zobaczyć rzeźby Józefa Wilkonia. W całym mieście jest ich podobno kilkanaście, a wszystkie przedstawiają zwierzęta.
Józef Wilkoń
Ilustrator, malarz, rzeźbiarz, historyk sztuki, ur. w 1930 r. w Bogucicach, obecnie dzielnica Wieliczki. Ukończył Akademię Sztuk Pięknych w Krakowie oraz historię sztuki na Uniwersytecie Jagiellońskim. Zilustrował blisko dwieście książek dla dzieci i dorosłych. Zajmuje się również scenografią, projektuje gobeliny. Inspiracją jego prac jest przyroda, a przede wszystkim zwierzęta.
Dlaczego w Piasecznie jest tak dużo rzeźb Wilkonia? Artysta na początku lat 80′ ubiegłego wieku zamieszkał w Zalesiu Dolnym, obecnie dzielnica Piaseczna. W jednym z wywiadów powiedział: Przylgnąłem do Zalesia i nigdzie nie może być mi lepiej.
Więcej o Józefie Wilkoniu przeczytaj tutaj.
Dawna szkoła i park miejski
Park miejski jest przyjemną oazą zieleni, ale też znajdzie się w nim kilka ciekawostek. Najładniejszym miejscem jest część ze stawem otoczonym kwiatami i fontanną tryskającą z jego środka.
W parku warto zwrócić uwagę na dwa budynki: budynek szkoły oraz dworek Poniatówka. Oba wchodziły w skład budynków szkolnych przeznaczonych dla dziewcząt z tzw. nizin społecznych. Szkołę założyła Cecylia hr. Plater-Zyberkówna pod koniec XIX wieku.
Budynek szkoły
Spacerując po parku trudno przeoczyć dwu-kondygnacyjny budynek wybudowany na przełomie XIX/XX w. na potrzeby Szkoły Żeńskiej Gospodarstwa Wiejskiego, później przekształconej w Wyższą Szkołę Gospodarczą dla Kobiet. Jeszcze do niedawna mieściło się tu liceum. Obecnie budynek zamknięto, ze względu na konieczność przeprowadzenia remontu.
Dworek Poniatówka
Drugim ważnym budynkiem znajdującym się w parku jest dworek zwany “Poniatówka”. Wzniósł go prawdopodobnie starosta piaseczyński w 1774 r., ale archeolodzy w piwnicach odkryli ślady jeszcze starszej budowli. Podobno w dworku bywał książę Józef Poniatowski, stąd jego nazwa.
Pod koniec XIX w. posiadłość wraz z dworkiem nabyła hrabianka Cecylia Plater-Zyberkówna. Przeznaczyła go na mieszkania dla siebie i nauczycielek.
Obecnie wyremontowana Poniatówka czeka na otwarcie. Obiekt znajduje się w strukturach Muzeum Piaseczna.
Cecylia hr. Plater-Zyberkówna i jej szkoła
Cecylia Plater-Zyberkówna zakupiła w 1891 r. dobra Chylińskie (obecnie dzielnica Piaseczna) z przeznaczeniem na założenie szkoły. W tym też roku rozpoczęła działalność Szkoła Żeńska Gospodarstwa Wiejskiego mieszcząca się początkowo w starych zabudowaniach folwarcznych. Jedenaście lat później przeniesiono ją do nowego budynku (istniejący w parku). W 1918 r. placówka została przekształcona w Wyższą Szkołę Gospodarczą dla Kobiet. Program był na bardzo wysokim poziomie. Obejmował dziedziny w zakresie gospodarstwa domowego m.in. kuchnia, piekarnia, mleczarstwo, hodowla drobiu i trzody chlewnej, ogrodnictwo, przetwory, porządki domowe, ale też etykę, ekonomię, prawo i higienę.
Zachęcam do poczytania o barwnej postaci hrabianki. Kobiecie przebojowej, odważnej, postępowej i zaangażowanej w sprawy społeczne a także pedagoga i publicystki.
Planowane jest otwarcie w dworku Poniatówka wystawy poświęconej Cecylii Plater-Zyberk więc pewnie będzie to najlepsze miejsce do zapoznania się z jej biografią.
Cmentarz parafialny
W Piasecznie pod koniec XVIII w. założono cmentarz parafialny. Jeśli lubisz zaglądać w takie miejsca znajdziesz tu nagrobki z początku XIX w.
Mykwa
Mykwa czyli dawna rytualna łaźnia żydowska (ul. Zgoda 1a) to parterowy murowany budynek z mieszkalnym poddaszem. Łaźnia została zbudowana prawdopodobnie pod koniec XIX w. Przylegała do synagogi rozebranej w 1978 roku.
Cmentarz żydowski
Cmentarz żydowski (ul. Tuwima) założono około 1870 r. Większą część cmentarza zniszczono w trakcie budowy osiedla. Z około 1500 macew do obecnych czasów zachowało się kilkanaście. Według tabliczki informacyjnej ustawionej na cmentarzu, najstarsza macewa pochodzi z 1889 r.
Co dalej
Na blogu znajdziesz trochę opisów miasteczek polskich, znanych i takich gdzie turyści prawie nie zaglądają. Może wybierzesz się do któregoś?
Ponieważ Piaseczno leży tuż obok Warszawy, zaproponuję ci spacer śladami Marii Skłodowskiej-Curie. No chyba że chcesz poczuć brzęk pieniędzy i wziąć do ręki sztabkę złota, w takim razie swoje kroki skieruj do Centrum Pieniądza NBP.
Inne miejsca które odwiedziłam zobacz na mapie.
