Doliny Baryczy to miejsce, w którym czas zdaje się płynąć w rytmie natury. Mój kilkudniowy pobyt poświęciłam na spacery po rezerwacie Stawy Milickie oraz odkrywanie zabytków Milicza, Żmigrodu i okolic we własnym, niespiesznym tempie. Bez pośpiechu kosztowałam lokalnej kuchni – szczególnie słynnego karpia milickiego. Oto mój plan na oddech w sercu natury.

W treści wpisu:

• Stawy Milickie – unikalny obszar wodny
• skarby historii: pałace, ryneczki, kościoły
• propozycje tras pieszych
• wyjątkowa atrakcja – Muzeum Bombki

Spis treści:

Dolina Baryczy to:

• największy kompleks stawów rybnych w Europie
• największy park krajobrazowy w Polsce
• największy rezerwat ornitologiczny w Polsce

Park Krajobrazowy Dolina Baryczy położony jest na pograniczu województw dolnośląskiego i wielkopolskiego. Jego osią jest rzeka Barycz, a równinne ukształtowanie terenu sprzyja rozwojowi hodowli ryb. To właśnie tu, od średniowiecza, tworzono stawy rybne, które obecnie zajmują prawie 7500 hektarów, stanowiąc największy kompleks stawów rybnych w Europie. Część stawów objęto ochroną w Rezerwacie Stawy Milickie, by chronić rzadkie gatunki ptaków oraz środowiska wodne i błotne.

Stawy Milickie założone zostały w XII wieku, w miejscu moczarów, przez zakon cystersów. W XVII w. akweny zajmowały 10 tys. hektarów. Dziś są największym w Europie ośrodkiem hodowli karpia. Sztucznie stworzone stawy stały się siedliskiem dziesiątków gatunków ptaków.

Dolina Baryczy niespiesznie: Propozycje tras pieszych

Propozycje dwóch tras pieszych – to pętle biegnące przez Rezerwat Stawy Milickie w gminie Milicz:
> Pierwsza trasa rozpoczyna się i kończy w osadzie Stawno. Szlak prowadzi groblą między stawami oraz przez osadę Dyminy.
> Druga trasa to ścieżka przyrodnicza Wokół Stawów Trześniówki również w Rezerwacie Stawy Milickie. Początek i koniec trasy we wsi Ruda Sułowska.

Stawno: Wśród szumu trzcin i ptaków

Długość trasy: 5,2 km
Czas przejścia: 1 godz. 40 min.

Ruda Sułowska: Serce Doliny Baryczy

Długość trasy: 5,1 km
Czas przejścia: 1 godz. 40 min.

Co warto odkryć w Dolinie Baryczy?

W Dolinie Baryczy, poza kontaktem z naturą, odkryjesz też ciekawe atrakcje do zwiedzania. Możesz poznać bogatą historię regionu, zwiedzając zabytkowe ruiny pałaców, ciekawe muzea i kościoły.

Podczas wycieczek natkniesz się sporych rozmiarów kolorowe figury karpia. To elementy Kolorowego Szlaku Karpia, który powstał w celu promocji regionu. Karpie ustawiono przy najciekawszych atrakcjach turystycznych w Dolinie Baryczy.

Milicz: miasto zabytków i choinkowych bombek

Historia Milicza sięga wczesnego średniowiecza. Przez wieki miasto było pod wpływem różnych władców. Dzięki temu posiada teraz wiele zabytkowych i ciekawych budowli, świadczących o jego bogatej historii.

Stare Miasto

Zwiedzanie rozpoczęłam od rynku, w którego centralnym punkcie stoi ratusz wybudowany w 1850 roku. Otaczają go stare kamieniczki, głównie jedno i dwu piętrowe. Przyjemny plac zachęca do skorzystania z jednej z wielu ławek, szczególnie tych blisko zieleni. Warto też przejść się uliczkami z klimatyczną zabudową.

Zamek i pałac

Niedaleko rynku wznoszą się ruiny XIV-wiecznego zamku. Pozostałości warowni położonej nad Baryczą są ogrodzone i niedostępne dla zwiedzających, ale też niewiele jest do zobaczenia.

Nieopodal znajduje się imponujący Pałac Maltzanów, przykład klasycystycznej architektury końca XVIII wieku. Otacza go rozległy park angielski, położony nad sztucznym kanałem. Obecnie w pałacu znajduje się Technikum Leśne.

Kościół św. Andrzeja Boboli

Kościół św. Andrzeja Boboli w Miliczu to cenny zabytek, będący jednym z tak zwanych Kościołów łaski. Został wzniesiony w konstrukcji szkieletowej na początku XVIII w. Wewnątrz kościoła zwróć uwagę na drewniane empory (galerie) oraz organy Wilhelma Sauera z 1887 roku.

Kościoły łaski to sześć kościołów protestanckich, wybudowanych na Śląsku na mocy tzw. „recesu egzekucyjnego”, ogłoszonego 27 stycznia 1709 r. będącego rozszerzeniem ugody altransztadzkiej zawartej między królem szwedzkim Karolem XII a cesarzem rzymskim Józefem I Habsburgiem w Altranstädt w 1707 roku.
Kościołami łaski cesarskiej były ewangelickie kościoły w Żaganiu, Kożuchowie, Jeleniej Górze, Kamiennej Górze, Miliczu i Cieszynie.* 

*Wikipedia

Akwarium Plenerowe i historyczny przystanek kolei

W Miliczu przy ulicy Trzebnickiej znajduje się nietypowa atrakcja – Akwarium Plenerowe, pozwalające obserwować życie wodne Doliny Baryczy w jego naturalnym środowisku. Tuż obok akwarium znajduje się dawny przystanek Kolei Wąskotorowej Milicz – Skomielno. Linia działała od 1894 roku i służyła głównie do transportu płodów rolnych, ryb i drewna. Kolej funkcjonowała do 1991 r.

Muzeum Bombki

Muzeum Bombki to wyjątkowa atrakcja położona w Dolinie Baryczy. Mieści się w budynku nieczynnej już fabryki szklanych ozdób choinkowych.

Wystawa zajmuje jedno pomieszczenie, co nie znaczy, że szybko go opuścisz. Bombki prezentowane są w gablotach, pogrupowane według wzorów, kolorów i lat produkcji. Co ciekawe, przez cały okres działalności fabryki odkładano po jednym egzemplarzu z każdego wyprodukowanego wzoru, dzięki czemu kolekcja jest naprawdę bogata. Znajdziesz tu nawet bombki zamówione przez Walta Disneya.

Fabrykę bombek założono w latach pięćdziesiątych XX w. Działała do 2008 roku, a cała produkcja odbywała się ręcznie. Produkowano około miliona sztuk bombek rocznie, z czego 90% wyrobów przeznaczano na eksport. Bombki trafiały na wszystkie kontynenty, głównie do Stanów Zjednoczonych i Japonii.

Jeśli wejdziesz w drzwi w głębi muzeum, trafisz do Galerii Druha Bolka. To miejsce poświęcone jest osiągnięciom niepełnosprawnego sportowca – Bolesława Książka (1930-2016). Zajrzyj tam.

W budynku, poza muzeum, znajduje się sklepik z pamiątkami oferujący m.in. ręcznie produkowane bombki z Manufaktury Bombki Dolnośląskiej, oraz Kawiarnia Stara Bombkarnia, serwująca zarówno typowe menu kawiarniane, jak i krótką listę dań obiadowych.

Godziny otwarcia muzeum: pn.-pt 9.00-15.00; sb.-nd. 11.00-18.00.
Bilet: normalny 16 zł, ulgowy 13 zł.
W cenie audioprzewodnik, nagranie trwa ok. 45 minut.
Szczegóły sprawdź na www.muzeumbombki.com.pl

Sułów: nieoczywiste miejsce

Sułów to wioska, w której czuje się klimat dawnego małego miasteczka. Samochód zaparkowałam na spokojnym rynku otoczonym zabytkową zabudową.

Sułów ma dwa XVIII-wieczne kościoły o konstrukcji szachulcowej: parafialny kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskie oraz ewangelicki kościół św. Apostołów Piotra i Pawła znajdujący się na cmentarzu. Do żadnego nie udało się zajrzeć, ale i tak warto było zobaczyć je z zewnątrz.

Spacerując po Sułowie minęłam też pałac Burghausów. Obecnie obiekt jest własnością prywatną, ogrodzony i nie jest użytkowany.

Ruda Sułowska: CET Naturum

Ruda Sułowska to niewielka miejscowość znajdująca się w bezpośrednim sąsiedztwie Stawów Milickich. Może spodobać się osobom szukającym spokoju oraz bliskości z naturą. Na miejscu odwiedź muzeum poświęcone rybołówstwu, udaj się do restauracji by skosztować dań rybnych lub zakupić przetwory z ryb.

W Rudzie Sułowskiej nie ma sklepu spożywczego ale działa CET Naturum czyli Centrum Edukacyjno-Turystyczne należące do spółki Stawy Milickie SA. W jego skład wchodzą:

• Informacja turystyczna
• Hotel Naturum
• Gospoda 8 Ryb – głównie dania rybne
• Muzeum Tradycji Rybactwa Stawów Milickich i Doliny Baryczy, gdzie oprócz eksponatów wyświetlany jest film o pracy rybaków
• Wypożyczalnia rowerów
• Dla dzieci plac zabaw i zwierzyniec

Żmigród: ruiny pałacu i spacer po parku

Moim zdaniem najciekawszym zabytkiem Żmigrodu jest kompleks pałacowo-parkowy położony nieco ponad 1 km od rynku. Główną budowlą są malownicze ruiny XVIII-wiecznej rezydencji rodziny Hatzfeldtów, spalonej w 1945 r. oraz zabytkowa baszta z 1560 r. Całość otacza park ze starodrzewiem i stawami. Zabezpieczone i udostępnione do zwiedzania ruiny pałacu zwiedza się za darmo. Wewnątrz umieszczono fotografie przedstawiające pałac przed zniszczeniami. Mimo zniszczeń, jego ruiny wciąż imponują i pozwalają wyobrazić sobie rozmach budowli.

Natomiast baszta mieści punkt informacji, sale wystawowe a także taras widokowy. Jest możliwość, za opłatą, wejścia na taras ale w trakcie mojego pobytu drzwi do baszty były zamknięte.

Więcej o historii pałacu dowiesz się na www.zamkipolskie.com

Po odwiedzeniu pałacu przenoszę się do centrum miejscowości. Tutaj, wokół prostokątnego rynku skupiało się życia miasta. Wśród zabudowy uwagę przyciąga gmach Urzędu Miejskiego. Warto również zwrócić uwagę na XIX-wieczną kolumnę Maryjną oraz replikę Pręgieża, na którym stoi kat z rózgą i mieczem.

Nad rynkiem dominuje jeden z najstarszych zabytków Żmigrodu, kościół pw. Trójcy Świętej z XVI w. We wnętrzu można podziwiać barokowy ołtarz oraz cenne, zabytkowe obrazy i rzeźby.

Charakterystycznym elementem panoramy Żmigrodu jest również wieża ciśnień, wybudowana w 1906 roku, która stała się symbolem miasta. Na pewno świetnie się prezentuje, ale ja zastałam ją obudowaną rusztowaniami.

Goszcz: imponujące ruiny pałacu

We wsi Goszcz, w powiecie oleśnickim obejrzałam imponujące ruiny pałacu, które spłonęły w 1947 r. Zachowały się piękne fasady oraz kamienne dekoracje, świadczące o jego dawnej świetności. Szczególnie bogato zdobiony jest ryzalit nad wejściem głównym z kartuszem herbowym, balustradą i czterema rzeźbami.

Mury budowli zabezpieczono w formie trwałej ruiny. Co więcej, można wejść na taras z widokiem na rozległy park oraz spojrzeć z wysokości na rezydencję. To co oglądamy można porównać ze zdjęciami rozmieszczonymi w obrębie rezydencji, a przedstawiającymi pałac w okresie świetności.

Pałac Reichenbach-Goschütz w Goszczu to barokowo-rokokowa rezydencja wzorowana na Wersalu. Został wzniesiony w 1749 roku przez Marcina Frantza, królewskiego budowniczego znanego z tworzenia barokowych obiektów na Śląsku. Kompleks pałacowy (później modernizowany) skupia się wokół prostokątnego dziedzińca. Prowadziły do niego trzy bramy, a w jego skład wchodziły oficyny, stajnie i domy dla służby tworząc rozległą posiadłość.
Do kompleksu należał też ewangelicki kościół. Pałac z kościołem łączył budynek oranżerii, lecz zachowały się jedynie jego fundamenty. Rodzina Reichenbach pozostałą właścicielem pałacu do 1945 r.

Kilkanaście lat temu odrestaurowano dawną ujeżdżalnię i stajnię należące do pałacu. Obecnie pełnią funkcje kulturalne, mieszcząc salę teatralną i salę wystawienniczą.
Na miejscu sklepik i niewielka kawiarenka.

Pałac zachwycił mnie swoimi majestatycznymi ruinami. Mimo zniszczeń, przechadzając się wśród budynków, mogłam przenieść się w czasie, a rozmieszczone fotografie oraz odrobina wyobraźni podsuwały obrazy jego dawnej świetności.

Godziny otwarcia: bez ograniczeń.
Wstęp: bezpłatny. Za opłatą możliwość zwiedzania z przewodnikiem.
Więcej o pałacu dowiesz się na www.palacgoszcz.twardogora.pl

Moja Wola: unikalny pałac myśliwski

Pałac w osadzie Moja Wola to niezwykły pałac myśliwski. Wyróżnia się unikatową elewacją pokrytą korą dębu korkowego, sprowadzonego specjalnie z Portugalii. Wybudowany w 1852 roku dla księcia brunszwicko-oleśnickiego Wilhelma, charakteryzuje się licznymi ryzalitami, werandami i tarasami. Niestety obecnie obiekt popada w ruinę.

To był ostatni punkt mojej wycieczki po Parku Krajobrazowym Doliny Baryczy. Wiele miejsc pozostało jeszcze do odkrycia, bo to rozległy i spokojny region, bez tłumu odwiedzających.

Lokalne smaki: Gdzie zjeść i odpocząć?

• Gospoda 8 Ryb (Ruda Sułowska 20) – karp przez cały rok, są także dania z innymi rybami i bez ryb;
• Zajazd i Gospodarstwo Agroturystyczne Głowaczówka (Ruda Sułowska 11A) – karp, pierogi z karpiem ale też inne smaczne dania;
• Familijna Milicz. Kawiarnia, Piekarnia (Milicz, ul. 1 Maja 10, obok kościoła św. Andrzeja Boboli) – kawa, spory wybór ciast; można zaopatrzyć się w pieczywo;
• Kawiarnia “Stara Bombkarnia” (Milicz, ul. J.Dąbrowskiego 3, w Muzeum Bombki) – kawa, desery ale też kilka dań obiadowych;

Gdzie nocować

Hotel Naturum (Ruda Sułowska 20) – hotel w krainie Stawów Milickich. W cenie śniadania z kilkoma potrawami (na zimno) z ryb, są także wędliny, sery, warzywa.

Gdzie szukać dalszych inspiracji?

Zajrzyj pod #parki krajobrazowe, tam zobaczysz które Parki Krajobrazowe tej pory odwiedziłam. W pobliżu udaj się na zwiedzanie Oleśnicy z imponującym Zamkiem Książęcym. Koniecznie odwiedź zamek w Gołuchowie i pospaceruj po jego pięknym parku. Cały weekend możesz natomiast spędzić w Kaliszu – najstarszym mieście w Polsce.

Inne miejsca które odwiedziłam zobacz na mapie.