Odwiedziłam dwa miejsca związane z Henrykiem Sienkiewiczem. Pierwszym z nich jest modrzewiowy dworek w Woli Okrzejskiej, gdzie pisarz przyszedł na świat. Drugim – pałacyk w Oblęgorku, który noblista otrzymał w darze od polskiego narodu.
Oba obiekty pełnią dziś funkcję muzeów. Będąc w Woli Okrzejskiej, zajrzałam jeszcze do pobliskiego kościoła w Okrzei, miejsca chrztu przyszłego autora „Trylogii”.
Spis treści:
Henryk Sienkiewicz: Krótki życiorys
Henryk Sienkiewicz urodził się 5 maja 1846 roku w Woli Okrzejskiej, w zubożałej rodzinie szlacheckiej. Po ukończeniu gimnazjum i uzyskaniu świadectwa dojrzałości podjął dalszą naukę. Najpierw na wydziale prawa, następnie na studiach medycznych i na wydziale filologiczno-historycznym, ale żadnego z nich nie ukończył. W tym czasie rozpoczął działalność pisarską oraz podjął pracę jako dziennikarz “Przeglądu Tygodniowego”, “Niwy” i “Tygodnika Ilustrowanego”. Z czasem stał się jednym z najpopularniejszych polskich i nie tylko, pisarzy przełomu XIX i XX wieku.
Najsłynniejsze utwory to m.in.: “Quo Vadis”, “Ogniem i mieczem”, “Potop”, “Pan Wołodyjowski”, “Krzyżacy”, “Rodzina Połanieckich”, “W pustyni i puszczy”, “Szkice węglem”, “Za chlebem”, “Janko Muzykant”.
W 1905 roku Henryk Sienkiewicz otrzymał literacką Nagrodę Nobla za całokształt twórczości. Jury w Sztokholmie podało, że polskiemu pisarzowi przyznano nagrodę “za wybitne osiągnięcia w dziedzinie epiki i rzadko spotykany geniusz, który wcielił w siebie ducha narodu”.
Kiedy Sienkiewicz odbierał nagrodę powiedział m.in.: “Zaszczyt ten, cenny dla wszystkich, o ileż jeszcze cenniejszym być musi dla syna Polski. Głoszono ją umarłą – a oto jeden z tysięcznych dowodów, że ona żyje, głoszono ją podbitą, a oto nowy dowód, że do podbojów (zwycięstw) jest zdolna”.*
Pisarz wiele podróżował po Europie, Ameryce i Afryce. W trakcie wyjazdów pracował pisząc powieści, nowele oraz felietony do gazet. Tak powstały “Listy z podróży do Ameryki”.
Sienkiewicz miał trzy żony, ale tylko z pierwszą, Marią z Szotkiewiczów miał dwoje dzieci: syna Henryka Józefa i córkę Jadwigę. Niestety ich małżeństwo nie trwało długo, Maria zmarła na gruźlicę kilka lat po ślubie.
Po wybuchu I wojny światowej Sienkiewicz wyemigrował do Szwajcarii, gdzie wraz z Ignacym Paderewskim założył Komitet Generalny Pomocy Ofiarom Wojny w Polsce. Zmarł w Vevey 15 listopada 1916 roku.
Z bardziej obszerną biografią Henryka Sienkiewicza zapoznaj się na www.culture.pl.
Wola Okrzejska: Miejsce urodzenia pisarza
W Woli Okrzejskiej (woj. lubelskie, pow. łukowski) znajduje się mniej znane i rzadziej odwiedzane Muzeum Henryka Sienkiewicza. Zostało utworzone w 1966 roku w oficynie dworskiej, gdzie urodził się przyszły Noblista. Wokół budynku zachował się park w stylu angielskim.
Muzeum jest nieduże, ale w swoich zbiorach posiada wiele rękopisów, osobistych pamiątek po pisarzu, m.in. maszynę do pisania z którą podróżował oraz wiele rodzinnych fotografii. Ponadto muzeum zgromadziło unikalny księgozbiór pierwszych wydań dzieł Sienkiewicza a także wydania obcojęzyczne.
Ciekawostką jest zbiór plakatów i rekwizytów z ekranizacji filmowych powieści pisarza. A więc można zobaczyć sukienkę Nel z “W pustyni i w puszczy”, tron Nerona i strój Poppei z “Quo vadis” czy dwa miecze z “Krzyżaków”.
Godziny otwarcia: codziennie; kwiecień-październik 9.00-17.00; listopad-marzec 8.00-16.00.
Bilet: normalny 15 zł, ulgowy 8 zł.
Szczegóły sprawdź na www.muzeumhs.pl
Po obejrzeniu dworku jadę do odległej o 3 km Okrzei zobaczyć kościół, w którym ochrzczono Sienkiewicza.
Kościół w Okrzei: Chrzest i sceny z powieści
Kościół pw. św. Piotra i Pawła w Okrzei ufundowała prababka pisarza, Teresa z Lelewelów Cieciszowska. To tutaj rodzice pisarza, Józef Sienkiewicz i Stefania Cieciszowska wzięli ślub. Tutaj też w 1846 roku został ochrzczony przyszły pisarz. Na ścianie po lewej stronie nawy umieszczono tablicę upamiętniającą chrzciny Henryka Sienkiewicza.
Świątynia była odnowiona w 1974 roku przez artystę malarza Jana Molgę, który namalował na suficie sceny związane z powieściami “Quo vadis” i “Potop” (obrona Jasnej Góry).
Wnętrze kościoła mogłam obejrzeć z przedsionka, dalszą część zabezpieczały kraty. Trochę to utrudniało przyjrzeniu się malowidłom, ale można dopatrzeć się wspomnianych scen.
Kopiec w Okrzei. W to miejsce nie dotarłam ale może ktoś będzie zainteresowany. Nieco poza centrum Okrzei w latach 1932-1938 usypano kopiec na cześć pisarza. Powstał z ziemi miejscowej a także przywiezionej z różnych miejsc Polski oraz z zagranicy. W 1980 r. na jego szczycie umieszczono popiersie pisarza.
Oblęgorek: Pałacyk jako letnia rezydencja
Majątek w Oblęgorku Henryk Sienkiewicz otrzymał w darze od narodu polskiego w 1900 roku, z okazji 25-lecia pracy literackiej. Pałacyk w otoczeniu parku pisarz traktował jako letnią rezydencję. Prowadzi do niego piękna aleja lipowa. W 1956 roku obiekt został przekazany przez jego dzieci na rzecz utworzenia muzeum, które otwarto dwa lata później. Muzeum funkcjonuje pod nazwą Pałacyk Henryka Sienkiewicza w Oblęgorku i jest oddziałem Muzeum Narodowego w Kielcach.
Na parterze odtworzono mieszkanie pisarza – salon, gabinet, jadalnię, sypialnię i palarnię. Znajdują się tu portrety rodzinne, trofea przywiezione z podróży, kolekcje broni bliskowschodniej i afrykańskiej a także dary, które otrzymywał Sienkiewicz.
Na piętrze niegdyś urządzono pokoje dla dzieci i gości, obecnie znajduje się wystawa biograficzno-literacka. Ekspozycję oglądam otwierając poszczególne szuflady i drzwiczki, bo tam skrywają się eksponaty (trochę kontrowersyjny pomysł).
Godziny otwarcia: od wtorku-niedzieli; kwiecień-październik 9.00-17.00; listopad-marzec 8.00-16.00.
Bilet na wystawy stałe: normalny 10 zł, ulgowy 6 zł.
Wystawy czasowe dodatkowo płatne. Wstęp wolny w niedzielę.
Szczegóły sprawdź na www.mnki.pl
Informacje praktyczne:
- audioprzewodnik w cenie biletu,
- parking przy ul. Gimnazjalnej, dalej pieszo Aleją Lipową około 900 metrów,
- idąc Aleją Lipową w kierunku pałacyku, po lewej stronie ciągnie się ciekawa ścieżka edukacyjna dla dzieci, ale może zainteresować również dorosłych,
- blisko wejścia na teren pałacyku znajduje się Sienkiewiczówka Bistro czynne od 10.00-17.00 z wyłączeniem poniedziałków.
Gdzie dalej?
Jest jeszcze jedno muzeum poświęcone pisarzowi o którym wiem. To Muzeum Literackie Henryka Sienkiewicza w Poznaniu. Nie miałam okazji zwiedzić, ale muzeum informuje, że posiada bogate zbiory dotyczące pisarza. Jednak z tym miejscem Sienkiewicz nie był związany.
W pobliżu koniecznie odwiedź Kielce. Jeśli dotrzesz do Woli Okrzejskiej to niedaleko, w Kozłówce obejrzyj muzeum Zamoyskich albo pojedź do Nałęczowa lub Kazimierza Dolnego.
Inne miejsca które odwiedziłam zobacz na mapie.
