Saloniki (Thessaloniki) odwiedziłam z moją znajomą, Kasią. Przyleciałyśmy z Krakowa rano, więc na zwiedzanie miasta przeznaczyłyśmy półtora dnia. To wystarczająca ilość czasu by obejrzeć centrum i odwiedzić dwa muzea. Trzeciego dnia, wypożyczonym samochodem, opuściłyśmy miasto, by zwiedzić okoliczne tereny. Podróżowałyśmy po greckim regionie Macedonia, który słynie z licznych zabytków bizantyjskich. Będziemy więc podążać śladami Bizancjum, ale nie tylko.

W treści wpisu:

• sporo zabytków bizantyjskich
• spacer nadmorską promenadą
• dwa muzea

Saloniki wymagają od zwiedzającego pewnego wysiłku, aby wyszukać zabytkowe miejsca, pośród miejskiej, współczesnej zabudowy. Saloniki są bowiem miastem stosunkowo nowym. Patrząc na nie z okna samolotu, widzi się głównie regularną siatkę ulic i kilkupiętrowe bloki, co jest efektem wielkiego pożaru z 1917 roku, który zniszczył większą część miasta.

Obecnie Saloniki to drugie co do wielkości miasto w Grecji oraz stolica regionu Macedonia. Miasto zostało założone w 315 r. p.n.e. przez króla Kassandra, który nadał mu nazwę na cześć swojej żony Thessalonike. Była ona córką Filipa II Macedońskiego i przyrodnią siostrą Aleksandra Wielkiego. Te dwie postacie – król Filip II i jego syn Aleksander Wielki – będą często pojawiać się w naszych szlakach podczas zwiedzania okolic Salonik.

Warto zwiedzić Saloniki, ponieważ aż 15 zabytków zlokalizowanych w mieście wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Niektóre z nich zobaczymy.

Co zobaczyć w Salonikach

Moja propozycja zwiedzania Salonik obejmuje atrakcje położone zarówno blisko morza, jak i te na wzgórzu, gdzie zachowały się mury obronne. Ponieważ preferuję niespieszne podróżowanie, zajęło nam to półtora dnia, jednak jest możliwe, aby zwiedzić je w ciągu jednego dnia. Odległości nie są duże, więc nie ma potrzeby korzystania z komunikacji publicznej.

Na trasie znajduje się wiele kościołów. Jeśli nie planujesz zwiedzać wszystkich, polecam zobaczyć:

• Kościół Mądrości Bożej (Agias Sofias) (pkt. 6)
• Bazylika cudownej ikony Matki Boskiej (pkt. 8)
• Monaster św. Dawida (pkt. 14)

1. Promenada nad morzem

Promenada nadmorska ciągnie się prawie 5 kilometrów od portu do Hali Koncertowej. Przeszłyśmy fragment mijając po drodze kilka miejsc, na które warto zwrócić uwagę.

Parasolki

To chyba najbardziej rozpoznawalna instalacja w Salonikach – słynne parasolki. Świetnie wyglądają na zdjęciach, zwłaszcza wieczorem.

Pomnik Aleksandra Wielkiego

Pomnik konny Aleksandra Wielkiego, wykonany z brązu, to imponujący monument, który wyróżnia się swoimi sporymi rozmiarami.

Biała Wieża

Najbardziej rozpoznawalną budowlą miasta jest Biała Wieża. Dawniej była ona częścią miejskich murów obronnych, rozebranych pod koniec XIX w. W przeszłości nazywano ją Krwawa Wieża, ponieważ pełniła funkcję więzienia. Obecnie wewnątrz mieści się niewielkie muzeum poświęcone historii miasta, a na szczycie znajduje się taras widokowy. Do środka nie wchodziłyśmy.

Stary Port

Promenada kończy się (lub zaczyna) w Starym Porcie, który został przekształcony w popularne miejsce wypoczynku dla mieszkańców. Wyremontowano tu część zabytkowych budynków, w których mieszczą się teraz restauracje, kawiarnie i muzea. O dawnej funkcji tego miejsca świadczy żuraw portowy, charakterystyczna zabudowa oraz pozostały fragment torowiska. Najlepiej przyjść tu o zachodzie słońca.

Ciekawostka
Cyryl i Metody, bracia urodzeni w Salonikach. Twórcy najstarszego pisma słowiańskiego, dzięki czemu jako pierwsi przełożyli fragmenty Biblii na ten właśnie język. Wprowadzili liturgię w języku słowiańskim i dążyli do wprowadzenia chrześcijaństwa na ziemiach Słowian.

2. Plac i ulica Aristotelous

Prostopadle do promenady rozciąga się Plac Aristotelous, który przechodzi dalej w ulicę o tej samej nazwie. To reprezentacyjny deptak z zabytkowymi budynkami, gdzie organizowane są najważniejsze wydarzenia miasta.

3. Dzielnica Ladadika

W pobliżu Starego Portu, wystarczy tylko nieco oddalić się od nadmorskiej promenady znajduje się Dzielnica Ladadika. To modna, tętniąca wieczorami dzielnica z wąskimi uliczkami oraz wieloma tawernami i restauracjami. My byłyśmy rano, więc jedyny ruch jaki zaobserwowałyśmy sprowadzał się do nielicznych porannych dostaw produktów.

4. Muzeum Bizantyjskie

Muzeum Bizantyjskie prezentuje zbiór rzeźb i malarstwa z początku okresu bizantyjskiego. Zobaczymy fragmenty mozaik, malowidła ścienne, ceramikę, ikony i inne dzieła sztuki średniowiecznej a także przedmioty codziennego użytku.

Godziny otwarcia: codziennie 8.00/8.30 – 15.30/20.00 w zależności od sezonu;
Bilety: normalny 8 EUR, ulgowy 4 EUR;

5. Muzeum Archeologiczne

W Muzeum Archeologicznym zgromadzono znaleziska z terenów całej Macedonii. Prezentuje sztukę helleńską i rzymską. A więc jest ceramika, wyroby ze szkła i złota. Mnie najbardziej spodobały się precyzyjnie zdobione wyroby ze złota.

Godziny otwarcia: codziennie 9.00 – 16.00/17.00 w zależności od sezonu;
Bilety: normalny 8 EUR, ulgowy 4 EUR;

6. Kościół Mądrości Bożej (Agias Sofias)

Kościół Mądrości Bożej (Agias Sofias) jest jedną z najbardziej okazałych świątyń w Salonikach. Pochodzi z VII wieku i wzorowany był na monumentalnej świątyni w Konstantynopolu. Kopułę zdobi wspaniała mozaika “Wniebowstąpienie”, gdzie Chrystus błogosławiąc unosi się w górę, a całość otacza 15 postaci: 12 apostołów, Maria i dwa anioły. Kościół na liście UNESCO.

Godziny otwarcia: codziennie 7.00 – 21.00;
Bilety: bezpłatnie;

7. Rotunda i Łuk Galeriusza

Pierwotnie Rotunda i Łuk tworzyły olbrzymią całość jako kompleks pałacowy cesarza Galeriusza.

Rotunda jest najstarszym budynkiem w Salonikach, została wybudowana w IV wieku. Do dzisiaj nie ma pewności jakie było jej pierwotne przeznaczenia (prawdopodobnie mauzoleum cesarskie). Dopiero około 400 r. n.e. przeznaczono rotundę na świątynię chrześcijańską. Wewnątrz można obejrzeć piękne mozaiki. Obiekt na liście UNESCO.

Łuk Galeriusza upamiętnia zwycięstwo cesarza Galeriusza nad Persami w 297 r. n.e. Pierwotnie miał cztery filary (ocalały dwa) i rozpięty był nad drogą Via Egnatia. Marmurowe reliefy przedstawiają sceny bitewne oraz postacie niosące trofea wojenne.

Godziny otwarcia Rotundy: od środy do poniedziałku 8.00/8.30 – 15.30/20.00 w zależności od sezonu; wtorek nieczynne.
Bilety do Rotundy: normalny 6 EUR ulgowy 3 EUR;

8. Bazylika cudownej ikony Matki Boskiej (Panagia Acheiropoietos)

Bazylika cudownej ikony Matki Boskiej (Panagia Acheiropoietos) to jeden z najpiękniejszych przykładów architektury bizantyjskiej. Powstał w V w. Zwracają uwagę dwa rzędy kolumn oraz oryginalne mozaiki pod łukami, przedstawiające motywy geometryczne, roślinne, zwierzęce.

Godziny otwarcia: od poniedziałku do piątku 9.00-12.00 i 18.00-20.00; sobota, niedziela zamknięte.
Wstęp: bezpłatnie.

9. Kościół Matki Boskiej Kotlarzy (Panagia Chalkeon)

W trakcie naszego pobytu na zewnątrz i wewnątrz prowadzono prace remontowe. Mimo to można było zajrzeć do środka.

Kościół Matki Boskiej Kotlarzy (Panagia Chalkeon) wybudowano w XI w. z czerwonej cegły. Kościół nie jest duży, ale wewnątrz znajdują się interesujące freski. Ich oglądanie utrudniał remont ale na ścianach można zobaczyć m.in. proroków ze zwojami, sceny z Ewangelii, Ostatnią Wieczerzę.

Godziny otwarcia: codziennie 7.30-12.00.
Bilety: bezpłatnie;

10. Bazylika św. Demetriusza (Agios Dimitrios)

Bazylika św. Demetriusza (Agios Dimitrios) wzniesiony w V w. i wielokrotnie przebudowywany a po pożarze w 1917 r. zbudowany właściwie na nowo. Jest jednym z największych kościołów w Grecji. Legenda głosi, że bazylikę wzniesiono w miejscu tortur św. Demetriusza, którego relikwie znajdują się w kościele.

W świątyni znajdują się nieliczne ocalałe z pożaru mozaiki (bliżej ołtarza), ale nie dane nam było je zobaczyć, ponieważ trafiłyśmy na nabożeństwo, a te trwają tam bardzo długo. Weszłyśmy więc na emporę, gdzie chwilę przysłuchiwałyśmy się liturgicznym śpiewom a capella. Niezwykłe przeżycie, mimo że miałam już okazję słuchać tego wielogłosowego śpiewu.

Kościół na liście UNESCO.

Godziny otwarcia: codziennie 6.00 – 22.00.
Bilety: bezpłatnie;

Ciekawostka
Święty Demetriusz, męczennik i patron Salonik żył w III w. W młodości służył w legionach rzymskich, następnie stał się wyznawcą Chrystusa. Został aresztowany podczas nauczania na forum i uwięziony. Dodatkowym powodem skazania na śmierć był fakt, że pobłogosławił przed walką zapaśnika Nestora, który był jego uczniem.

11. Punkt widokowy

Podczas wchodzenia na wzgórze, od pewnego poziomu można korzystać ze schodów, zamiast wspinać się ulicą obok przejeżdżających samochodów. Właśnie jednymi ze schodów dotarłyśmy do punktu widokowego u podnóża fortyfikacji.

12. Fortyfikacje

Mury obronne wzniesiono w średniowieczu, ale widać w nich elementy z dawniejszych czasów, nawet z czasów Kassandra. Elementem fortyfikacji były również wieże, a jedną z nich jest Biała Wieża stojąca przy nadmorskiej promenadzie. W tamtych czasach długość murów dochodziła do 8 km. Do dzisiaj pozostały 4 km, z czego najlepiej zachowane fragmenty obwarowań znajdują się na wzgórzu.

Miejscami na które warto zwrócić większą uwagę to Wieża Trigoniou i Heptapyrgion wkomponowane w system obronny górnego miasta. Do obu można wejść za opłatą. Ja nie wchodziłam. Zadowoliły mnie widoki z tarasu tuż przy wieży oraz spacer uliczkami wewnątrz murów. I właśnie dzielnice Salonik wewnątrz murów oraz na jej zboczach są najatrakcyjniejszą częścią miasta. Na liście UNESCO.

13. Monaster Vlatades (Moni Vlatadon)

Monaster Vlatades (Moni Vlatadon) położony jest na wzgórzu, tuż obok murów obronnych. Na jego ocienionym drzewami terenie można zobaczyć zabytkowy kościół z freskami z XV w. ale też nowsze budynki. Całość położona jest w ogrodzie, a z niektórych miejsc mamy widok na miasto.

Na terenie klasztoru działa sklepik z pamiątkami, książkami i dewocjonaliami.

Godziny otwarcia: codziennie 7.30 – 11.00 i 17.30 – 20.00;
Wstęp: bezpłatnie;

14. Monaster św. Dawida (Ossios David Monastery of Latomou)

Sporo już kościołów w Salonikach widziałam, a ten jest jednym z tych, do którego trzeba koniecznie zajrzeć. Wejście znajduje się na końcu wąskiej uliczki. Kościół jest malutki i może dzięki temu zachował niepowtarzalny klimat. Przed wejściem jest nieduży placyk z dzwonnicą i widokiem na miasto.

Monaster św. Dawida (Ossios David Monastery of Latomou) z V w. Wewnątrz wspaniała mozaika z początków chrześcijaństwa, przedstawiająca wizję proroka Ezechiela. W centrum widać postać Chrystusa siedzącego na tęczy, a pod Jego stopami płyną cztery rzeki, które wpadają do Jordanu. Kościół na liście UNESCO.

Uwaga: Podane godziny otwarcia obiektów (nie dotyczy muzeów) mogą nie być aktualne. Grecy dość “luźno” podchodzą do podawanych informacji, nierzadko w różnych źródłach są sprzeczne. A więc wrzuć na grecki luz i zwiedzaj. Zdarza się, że w godzinach zamknięcia pojawi się umówiona wcześniej wycieczka, osoba przygotowująca kościół do nabożeństwa lub z innych powodów zastaniesz jednak otwarte drzwi do kościoła i uda ci się zajrzeć do środka.

Mapa wymienionych atrakcji

Informacje praktyczne

Transport z lotniska w Salonikach do centrum miasta. Z lotniska do centrum Salonik jechałyśmy autobusem 01X. Jedzie się około 50 minut, bilet 1,80 EUR zakupiony w kasie obok przystanków. Nie wiem czy zawsze tak jest, ale autobus był mocno zatłoczony, a ponieważ linia ma wiele przystanków więc dosiadali się jeszcze miejscowi.

Nocleg. Wybrałyśmy hotel Egnatia (ulica Adigonidon 16) ze względu na jego położenie w centrum oraz blisko przystanku autobusu jadącego z lotniska.

Wypożyczenie samochodu. Samochód wypożyczyłyśmy w firmie Autoway Polska. Wszystkie formalności załatwione przed wyjazdem w języku polskim. Na miejscu przy odbiorze samochodu komunikacja po angielsku.

Bilety ulgowe – do nabycia uprawnione są osoby od 65 roku życia oraz dzieci i młodzież.

Co dalej

Zasmakuj w górskich widokach Masywu Olimpu. W poszukiwaniu starożytnych zabytków zajrzyj do Werginy i Pelli położonych w regionie greckiej Macedonii. Wybierz się na półwysep Mani, jeden z “palców” Peloponezu, gdzie poczujesz się jak na końcu świata albo na gwarną Santorini.

A jeśli lubisz odkrywać mniej popularne atrakcje w dużych miastach, może zainteresuje cię co znalazłam w Pradze lub Bangkoku.

Inne miejsca które odwiedziłam zobacz na mapie.

Jeśli zechcesz czytać podobne artykuły, proszę zapisz się na mój newsletter. Będzie mi miło, jeśli dołączysz do grona pasjonatów podróży.

http://